१० असार, जनकपुरधाम । मधेश प्रदेशमा १३६ वटा स्थानीय तहहरू छन्, जसमा एक महानगर र तीन उपमहानगरहरू पनि समावेश छन्। अन्तरसरकारी वित्त हस्तान्तरण ऐन अनुसार सबै स्थानीय तहहरूले असार १० गतेसम्म बजेट सार्वजनिक गर्नुपर्ने अनिवार्यता छ। केही पालिकाहरूले यसअघि नै नगरसभा सम्पन्न गरिसकेका छन् भने अधिकांशले आज नगरसभा गर्दैछन्। यद्यपि, केही पालिकाहरू आन्तरिक विवाद र तयारी पूरा नहुँदा नगरसभा सम्पन्न गर्न सकेका छैनन्। महानगर र उपमहानगरमध्ये जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकालाई बाहेक सबैले बजेट सार्वजनिक गरिसकेका छन्। जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको नगरसभा भने हुन सकेको छैन। आन्तरिक तयारी अपूरो हुनु र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लामो समयदेखि कार्यालयमा अनुपस्थित रहनुले बजेट तयारीमा असर परेको कार्यालयका एक कर्मचारीले बताएका छन्।
वीरगञ्ज महानगरपालिकाको बजेट चार अर्ब ४२ करोड रुपैयाँ। मधेश प्रदेशको एक मात्र महानगर वीरगञ्जले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ का लागि झण्डै साढे चार अर्बको अनुमानित बजेट ल्याएको छ। आज सम्पन्न २० औं नगरसभामा महानगरले शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा, सरसफाइ, कृषि, पर्यटन, उद्योग, गुणस्तरीय भौतिक पूर्वाधार र प्रविधिलाई प्राथमिकतामा राख्दै कुल ४ अर्ब ४२ करोड ३४ लाख ६९ हजार रुपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेको हो। वीरगञ्ज महानगरपालिका मेयर राजेशमान सिंह नागरिकता किर्ते मुद्दा दर्ता भएपछि निलम्बित भएका छन्। त्यसैले कार्यवाहक मेयर इम्तियाज आलमको तर्फबाट नगर कार्यपालिका सदस्य जगत साह कानुले आगामी आर्थिक वर्षको अनुमानित आय-व्ययसहितको बजेट प्रस्तुत गरेका छन्।
महानगरले ल्याएको बजेट चालु आर्थिक वर्षभन्दा करिब एक अर्ब १९ करोड रुपैयाँले बढेको छ। यसअघि चालु आर्थिक वर्षका लागि वीरगञ्जले ३ अर्ब २२ करोड ४८ लाख ४९ हजार रुपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेको थियो। आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा चालु खर्चतर्फ २ अर्ब ४० करोड ३४ लाख ६९ हजार अर्थात् कुल बजेटको ५४.३ प्रतिशत र पुँजीगत खर्चतर्फ १ अर्ब ९६ करोड ९९ लाख ८४ हजार अर्थात् ४४.६ प्रतिशत रहेको छ। त्यस्तै, वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ पाँच करोड (१.१ प्रतिशत) बजेट छुट्टाइएको छ।
बाराको कलैया उपमहानगरपालिकाले पनि आगामी आर्थिक वर्ष २०७८/७९ का लागि बजेट प्रस्तुत गरेको छ। उपमहानगरपालिकाको १७ औं नगरसभाबाट शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पूर्वाधार लगायतका क्षेत्रमा समेट्दै १ अर्ब ९६ करोड ७३ लाख रुपैयाँको अनुमानित बजेट ल्याइएको छ। प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रेशमला कडेंलले बजेट प्रस्तुत गरेका हुन्। कलैया उपमहानगरपालिकाका मेयर विनोद साहले कृषि र पूर्वाधार विकासलाई नगरको समृद्धिको आधार बनाउने लक्ष्यका साथ नीति तथा कार्यक्रम तयार गरिएको बताएका छन्।
जीतपुर सिमरा उपमहानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०७८/७९ का लागि कुल रु. १ अर्ब ८७ करोडको अनुमानित बजेट प्रस्तुत गरेको छ। यो रकम चालु आर्थिक वर्षको तुलनामा ६.९५% ले घटेको हो। नगर उपप्रमुख भोला प्रसाद अधिकारीले प्रस्तुत गरेको बजेटमा संघीय सरकारबाट ७९ करोड ०९ लाख र मधेश प्रदेश सरकारबाट ५ करोड ६२ लाख ५० हजार रुपैयाँ प्राप्त हुने अनुमान गरिएको छ।
विवाद र आन्तरिक तयारी नहुँदा नगरसभा अन्योलमा। धेरै पालिकाको नगरसभा असार १० गतेसम्म सम्पन्न भए पनि थोरै पालिकाहरू विवाद र तयारीको अभावले नगरसभा अन्योलमा परेका छन्। जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका बाहेक महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिकाको नगरसभा पनि हुन सकेको छैन। विवादको कारणले बजेट ल्याउन असमर्थ भएको जनाइयो। जलेश्वर नगरपालिकाका १२ मध्ये आठ वडा अध्यक्षहरूले संयुक्त रूपमा नगरपालिका कार्यालय तालाबन्दी गरेकाले त्यहाँ नगरसभा अन्योलमा परेको छ।
