आज १५ असार, राष्ट्रिय धान दिवस ‘जलवायुमैत्री प्रविधि, धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि’ मूल नारासहित देशभरिको उत्साहका साथ मनाइँदैछ। कृषि विभागका तथ्यांकअनुसार नेपालमा ४१ लाख ३१ हजार घरधुरीमध्ये २७ लाख ६५ हजारले धान खेतीमा संलग्नता जनाएका छन्। असार मध्यसम्म पर्याप्त वर्षा नहुँदा र रासायनिक मलको अभावले गर्दा धेरै किसानहरूले समयमा रोपाइँ गर्न नसकेको अवस्था छ।
काठमाडौँको टोखा क्षेत्रमा पनि किसानहरू धान रोपाइँमा व्यस्त छन्। विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई पनि खेतसम्म लिएर गएर रोपाइँ गराइएको छ। विद्यार्थीहरूले धानका बिरुवा रोपेर रमाइलो गर्दै खेलिरहेका छन्। नेपालमा हालसम्म १४० भन्दा बढी धान जातहरू विकास भइसकेका छन्।
कृषि विभागका अनुसार, कुल खेतीयोग्य जमिनको ५४ प्रतिशत क्षेत्रफलमा धान खेती गरिन्छ। आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा १४ लाख २० हजार हेक्टरमा धान खेती गरी ५९ लाख ५५ हजार मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो। तर यस वर्ष असारको मध्यसम्म वर्षा अभावका कारण धान रोपाइँ धेरै ठाउँमा हुन सकेको छैन। वर्षाको कमी र रासायनिक मल अभावले किसानहरूले आर्थिक र कृषि क्षेत्रका चुनौतीहरू भोग्नुपरेको छ।
