२० असार, काठमाडौं । इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता आयातुल्लाह अली खामेनीको अन्तिम बिदाइ समारोह सुरु भएको छ। इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियन लगायत देशका उच्च नेताहरू शुक्रबार तेहरानमा खामेनीलाई श्रद्धाञ्जली दिन पुगेका थिए। यद्यपि, सुरक्षा कारणले गर्दा आयातुल्लाह अली खामेनीका छोरा मोजतबा खामेनी समारोहमा उपस्थित हुन सकेनन्। खामेनीलाई अन्तिम बिदाइ दिन शनिबार लाखौं मानिसहरू तेहरानको ग्रान्ड मोसल्लामा भेला भएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले प्रकाशित गरेका समाचारहरूका अनुसार शिया परम्पराअनुसार कालो लुगा लगाएका मानिसहरू छाती पिट्दै शोक व्यक्त गर्दै थिए। यस क्रममा उनीहरूले “रगत बग्नेछ”, “अमेरिका मुर्दावाद” र “बदला, बदला” जस्ता नारा लगाएका थिए। तेहरानमा ३ जुलाईदेखि सुरु भएको खामेनीको अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित संस्कारहरू ९ जुलाईसम्म चल्नेछन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाले खामेनीको अन्त्येष्टिका लागि इरानलाई एक हप्ताको बिदा दिएको दाबी गरेका छन्। ट्रम्पले आफूले मानवताको नाताले यस्तो गरेको बताएका छन्। कार्यक्रम सकिएलगत्तै इरानले अमेरिकी मागहरू मानेर अगाडि बढ्नुपर्ने उनको भनाइ छ। अन्त्येष्टि कार्यक्रममा १०० भन्दा बढी देशका प्रतिनिधिहरू सहभागी भएका छन्। तर, रुस, चीन, भारत र टर्की जस्ता देशका शीर्ष नेताहरूले आफ्ना प्रतिनिधिहरू पठाएका छन्। त्यस्तै, पाकिस्तान, इराक, आर्मेनिया, ताजिकिस्तान र जर्जिया जस्ता देशका शीर्ष नेताहरू समारोहमा उपस्थित छन्।
फेब्रुअरी २८ मा भएको आक्रमणमा मारिएका खामेनीका साथै उनकी १४ महिनाको नातिनी, छोरी, ज्वाईं र बुहारीलाई पनि अन्तिम श्रद्धाञ्जली दिइएको छ। खामेनीको अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ। तेहरानका मुख्य सडक, चोक र सरकारी भवनहरू बाहिर सेना र प्रहरीको व्यापक तैनाथी गरिएको छ। अन्त्येष्टिमा सहभागी हुने सर्वसाधारणका लागि तेहरानमा मेट्रो र सरकारी बस सेवाहरू निःशुल्क गरिएको छ। साथै, होटल भाडामा ५० प्रतिशत छुट र स्कुल तथा मस्जिदहरूमा बस्ने व्यवस्था गरिएको छ। अन्य सहरबाट आउने मानिसहरूलाई ल्याउन विशेष ट्रेनहरू पनि सञ्चालनमा छन्।
इरानी सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार, अली खामेनीको अन्तिम यात्रा तेहरान र कोम हुँदै इराकको कर्बला र नजफ हुँदै हुनेछ। अन्ततः ९ जुलाईमा मशहदमा उनलाई सुपुर्द-ए-खाक गरिनेछ। कतारले खामेनीको अन्त्येष्टिपछि अमेरिका–इरान वार्ताको अर्को चरण पुनः सुरु हुने जानकारी दिएको छ। अर्कोतर्फ, इरानले अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सीलाई फोर्डो, नतान्ज र इस्फहान आणविक केन्द्रहरूको निरीक्षण गर्न अनुमति दिन अस्वीकार गरेको छ। इरानी अधिकारीहरूले आगामी तीन दिनमा तेहरानमा १.५ देखि २ करोड मानिस खामेनीलाई श्रद्धाञ्जली दिन आउने अनुमान गरेका छन्। गर्मीबाट बच्न ६,००० भन्दा बढी वाटर स्प्रिंकलर (पानी छर्ने यन्त्र) जडान गरिएको छ। अन्त्येष्टिमा आउने मानिसहरूलाई खाना खुवाउन ५ करोड रोटी तयार गरिनेछ। यसका लागि तेहरानमा १६ वटा घुम्ती बेकरी राखिएका छन्। इस्लाममा शवमा रासायनिक लेप लगाउन नपाइने भएकाले खामेनीको शवलाई चार महिनासम्म कुनै कलरिफाइंग गरेर नभई शीत भण्डारण गरिएको थियो। खामेनीको ताबुत वरिपरि रातो ट्युलिप फूल र हावामा उडिरहेका सेता पुतलीहरू राखिएका छन्। शिया समुदायमा रातो फूललाई शहादत र अन्यायविरुद्धको रगतको प्रतीक मानिन्छ भने सेता पुतलीले सहिदको पवित्र आत्मालाई जनाउँछ। विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको सूचीमा साउदी अरब नभए पनि साउदीका उप-विदेशमन्त्री अचानक तेहरान आएका छन्।
