पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयका नवनियुक्त उपकुलपति प्रा.डा. सुजनबाबु मरहट्टाले पदभार ग्रहण गरेका छन्। प्रधानमन्त्री तथा विश्वविद्यालयका कुलपति बालेन शाहको २०८३ असार १९ गतेको निर्णयअनुसार उपकुलपति पदमा नियुक्त भएका प्रा.डा. मरहट्टाले सोमबार पदभार ग्रहण गरेका हुन्। पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयको नेतृत्वमा आउनुअघि सार्वजनिक स्वास्थ्यका प्राध्यापक मरहट्टा चिकित्सा शिक्षा आयोगको निर्देशकको रूपमा कार्यरत थिए। पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयको नेतृत्व सम्हालेका प्रा.डा. मरहट्टासँग संवाददाता हरि अधिकारीले कुराकानी गरेका छन्। प्रस्तुत छ, कुराकानीको सम्पादित अंश:
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय (पीयू) को नेतृत्व सम्हाल्नुभएको छ। अब विश्वविद्यालयलाई कसरी अगाडि बढाउने योजना बनाउनु भएको छ? विश्वविद्यालय सुधारका लागि मैले स्पष्ट मार्गचित्र (भिजन-मिशन) तय गरेको छु। मुख्यतया म तीन पक्ष–पठनपाठन, अनुसन्धान र सेवालाई व्यवस्थित गरेर अघि बढ्ने छु। शैक्षिक क्षेत्रमा हामी २१औँ शताब्दीको विश्वव्यापी बजारको आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर पाठ्यक्रमको ‘रि-मोडलिङ’ गर्नेछौँ। आगामी शिक्षण प्रणाली ‘कम्पिटेन्सी बेस्ड’ अर्थात् सक्षमतामा आधारित हुनेछ, जसले विद्यार्थीहरूलाई आवश्यकता अनुसारको सीपसहित काम गर्न सक्षम बनाउछ। यसका लागि आधुनिक प्रविधिमैत्री शिक्षण पद्धति र मूल्यांकन प्रणालीमा व्यापक सुधार गर्ने योजना छ। अनुसन्धानलाई उत्पादन र नवप्रवर्तनसँग जोड्ने योजना पनि छ। अनुसन्धानलाई केवल कागजमा सीमित नराखी समाजमा ठोस प्रभाव पार्ने उद्देश्य राखिएको छ। सेवा क्षेत्रअन्तर्गत हाम्रा आंगिक कलेज, अस्पताल र कृषि फार्महरूलाई व्यवस्थित गर्दै समुदायलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने गरी परिचालन गरिने छ। अहिले देशमा आएको नयाँ राजनीतिक चेतना र लहरलाई आत्मसात गर्दै प्राज्ञिक वातावरण विकास गर्ने छु। विश्वविद्यालय परीक्षा प्रणाली र शैक्षिक क्यालेन्डरअनुसार सञ्चालन गर्ने योजना छन्। परीक्षा प्रणालीलाई पूर्ण रूपमा प्रविधिमैत्री र डिजिटल बनाउन मेरो मुख्य लक्ष्य हो जसले नतिजा प्रकाशनमा ढिलाइ रोक्नेछ। विश्वविद्यालयको शैक्षिक क्यालेन्डर व्यवस्थित गर्न विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले तोकेको मापदण्डअनुसार क्यालेन्डरलाई ‘सिन्क्रोनाइज’ गरि कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नेछौँ। विश्वविद्यालयलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउन विद्यार्थीको शुल्क र सरकारी अनुदानमा मात्र निर्भर नहुने व्यवस्था गरिनेछ। हामीले अक्षय कोषको अवधारणा अघि सारेका छौँ। हाम्रो डायस्पोरामा रहेका नेपाली र पूर्व विद्यार्थीहरूलाई समेटेर दीर्घकालीन विकासका लागि कोष स्थापना गर्नेछौँ। विश्वविद्यालयमा हुने राजनीतिक हस्तक्षेप र बन्द-हड्ताललाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने विषयमा उहाँले भन्नुभयो, ‘राजनीति आफैंमा नराम्रो होइन, तर विश्वविद्यालयभित्र हुने स्वार्थपरक राजनीति संस्थालाई क्षति पुर्याउँदै आएको छ। दलीय राजनीति, स्वार्थपरक राजनीतिलाई कर्मचारी स्तरदेखि फ्याकल्टी तहसम्म रोक्ने नीति लिनेछु। नयाँ राजनीतिक चेतनालाई आत्मसात गर्दै प्राज्ञिक वातवरण सृजना गर्ने छु। दलीय राजनीतिको प्रभावबाट माथि उठेर काम गर्नेछु।’
केन्द्रीय कार्यालय गोठगाउँ हो कि विराटनगर भन्ने विषयमा अझै अन्योल छ भनेर सोध्दा उहाँले भन्नुभयो, ‘यसमा कुनै अन्योल हुदैन। पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय र पदाधिकारीहरूको कार्यक्षेत्र गोठगाउँ नै हो। विराटनगरमा केहि सम्पर्क कार्यालय र परीक्षाका इकाइहरू मात्र छन्। यस बारे भ्रम नरहोस्।’
अन्तिम प्रश्नमा, ‘पदाधिकारी नियुक्तिमा राजनीतिक भागबण्डा हुने गर्थ्यो, तपाईंको नियुक्ति प्रक्रिया कस्तो रह्यो?’
प्रा.डा. मरहट्टाले जवाफ दिनुभयो, ‘म जुन विधि र प्रक्रियाबाट आएको छु त्यो पूर्णतया पारदर्शी र योग्यतामा आधारित छ। मेरा योग्यता र अनुभवहरू सार्वजनिक डोमेनमा नै छन्। विश्वविद्यालय भित्र पनि म यही मेरिटोक्रेसी (पारदर्शिता र क्षमता आधारित) प्रणाली स्थापना गर्न प्रतिबद्ध छु। मैले जस्तो बाटो अवलम्बन गरें, त्यो नै विश्वविद्यालयमा पनि लागु गर्ने छु।’
