अमेरिका–इरान द्वन्द्व: ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविराम ‘समाप्त’ भएको घोषणा गरे, तेल बजारमा असर

दुई देशबीच आक्रमण–प्रत्याक्रमणपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिका–इरान युद्धविराम “समाप्त” भएको घोषणा गरेका छन्। उनले भने, “म अब उनीहरूसँग ‘डील’ गर्न चाहन्न, उनीहरू नराम्रो मानिस हुन्। उनीहरू रोगी छन्। उनीहरूलाई रोगीहरूले नेतृत्व गरिरहेका छन्। उनीहरू हानिकारक र हिंस्रक व्यक्ति हुन्। उनीहरूसँग परमाणु हतियार भएको भए प्रयोग गर्थे। मेरो विचारमा, अब यो अन्त भयो।” ट्रम्पले भनेका छन् कि इरानसँगको वार्ता जारी राख्नु समयको फजुल खर्च हो।

पृष्ठभूमिमा, मङ्गलबार स्ट्रेट अफ होर्मुजमा तेल बोकेका तीन ट्यांकरमाथि आक्रमण भएपछि अमेरिकाले ८० भन्दा बढी इरानी निशानाहरूमा हमला गरेको थियो। तेल ट्यांकरमाथि भएको आक्रमणको जिम्मा इरानले लिएको छैन। यद्यपि, अमेरिकाको आक्रमणपछि इरानले बाहरेन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैन्य पूर्वाधारमाथि हमला गर्ने चेतावनी पनि दिएको थियो। गत महिना तेहरान र वाशिङ्टनबीच “सबै मोर्चामा” युद्धविराम विस्तार गर्ने लक्ष्यसहित समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो।

यसैबीच नेटो प्रमुख मार्क रुटले इरानले युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाउँदै अमेरिकी आक्रमणलाई “पूर्णतः आवश्यक” रहेको बताएका छन्। अर्कोतर्फ, इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बोर गालिबाफले अमेरिकाले युद्धविराम सम्झौता उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेका छन्।

ट्रम्पको युद्धविराम समाप्त भएको घोषणासँगै अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा मूल्य तुरुन्त वृद्धि भएको छ। उनको भनाई सार्वजनिक हुनु अघि वेस्ट टेक्सास इण्टरमिडिएट (WTI) तेलको मूल्य ७६ अमेरिकी डलरभन्दा थोरै कम थियो, तर तुरुन्तै मूल्य बढेर ७८ डलर पुगेको छ। तेलको मूल्य अझै बढ्ने अनुमान गरिएको छ।