Skip to main content

पोखराको जग्गा विवाद: चलखेलबाट महल निर्माण, सार्वजनिक भएपछि खाली गरिँदै

२५ असार, पोखरा। कास्कीको साविक शिशुवा गाविस–३ पार्वती मन्दिर नजिक ठूला खयरका रुखहरू थिए। वरिपरि धान खेती हुने फाँट थियो। खयरका रुख रहेको ठाउँलाई वन कार्यालयले डेमोस्ट्रेसन (प्रदर्शन) स्थल बनाएको थियो। २०३३ सालअघि नै केही मानिसहरूले त्यहाँ आएर बास बस्न शुरु गरेका र घर बनाउन थालेको स्थानीय शोभाकर नेपालीले सुनाए। सुरुमा श्रेष्ठ र तझ्या परिवार आइसकेका थिए भने त्यस वरिपरि भारी थरका अन्य मानिसहरू पनि थिए। धेरै वर्षपछि घर बन्दै गए र त्यहाँको जग्गा दर्ता हुन सकेको थिएन, स्थानीय युवा विकास भट्टराईले बताए। पछि त्यहाँ रहेको जग्गा विवादित बन्यो तर घर र संरचनाहरू बनाइरहियो। अहिले सो जग्गा सार्वजनिक भएको भन्दै खाली गराउन थालिएको छ। वर्षौंदेखि व्यक्तिहरूले दाबी गर्दै आएको पोखरा–३० खयरखोर, पार्वती मन्दिर नजिकै रहेको करिब २४ रोपनीभन्दा बढी जग्गा सार्वजनिक भएकाले खाली गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। २०३३ सालमा नापी छुट भएको भनी दाबी गरिरहेको जग्गा सार्वजनिक भएको निष्कर्ष निकालेर त्यहाँ बनेका संरचना हटाउन प्रक्रिया सुरु गरिएको हो।

विवादित जग्गामा चलखेल गरी ठूला भवनहरू समेत बनाइएका थिए। दाबी गर्ने र विवाद कायम रहेको जग्गामा लगातार संरचना निर्माण र भोगचलन जारी थियो र ती व्यक्तिहरू राजनीतिक संरक्षणसमेत पाउँथे। साविक शिशुवा गाविस–३ को चार कित्तामा रहेको २४ रोपनी जग्गामा करिब एक दर्शन भवन र अन्य संरचनाहरू बनेका छन्। जिल्लाबाट महानगरपालिका र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसम्म उजुरी पुगेको थियो। भूमि प्रशासन कार्यालय लेखनाथ कास्कीले जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीसँग संयुक्त फिल्ड अनुसन्धान गरी जिल्ला प्रशासन कास्कीमा प्रतिवेदन बुझाएको थियो। प्रतिवेदनअनुसार पार्वती मन्दिर परिसर नजिकैको जग्गा कसैले दर्ता गरेको छैन र जग्गाधनीको घर खाली भएको पुष्टि भएको छ। केही व्यक्तिहरूले आफ्नो दाबी गर्दै दर्ताको प्रयास गरे पनि जग्गा सार्वजनिक भएकाले असफल भएको र खाली गर्नुपर्ने माग गर्दै पटकपटक महानगरपालिकामा उजुरी दिएका थिए।

मेयर धनराज आचार्यसहित टोलीले स्थलगत अध्ययन गरी बाँकी जग्गा संरक्षण गरिने बताए। दाबी गरिएको तर दर्ता नभएको जग्गा विवादित भएकाले कुनै पनि बेला खाली गरिन सक्छ, तर केहीले हस्तक्षेप गरी ठूलो संरचना निर्माण गरेका छन्। अंशतः त्यहाँ विगतदेखि बसोबास गर्दै आएका पन्नालाल श्रेष्ठ परिवारले जग्गा दाबी गरेको थियो। उनी मृत्यु भइसकेका छन् र अहिले छोरी र ज्वाइँ त्यहाँ बस्दै आएका छन्। पन्नालाललाई जग्गा पास गराउने नाममा केही व्यक्तिहरूले ठगी गरेर ठूलो भवन बनाएको स्थानीय अगुवाहरूले बताएका छन्। पन्नालालको छोरी र ज्वाइँले पनि सानो घर बनाएर बस्दै आएका छन्। त्यहाँ हाल सात वटा पक्की र १० वटा कच्ची/अस्थायी संरचना छन्। कसैको नाममा दर्ता नभएको सार्वजनिक जग्गामा अतिक्रमण गरी संरचना निर्माण भएको भन्दै महानगरपालिकाले ७ दिनभित्र खाली गर्न सूचित गरेको छ।