टुलन युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ताहरूले सुनको सतहमा रहेको परमाणुहरूको विशेष संरचनाले सुनलाई धमिलो हुनबाट रोक्ने तथ्य पत्ता लगाएका छन्। अध्ययनले देखाएको छ कि सुनको सतहमा प्राकृतिक रूपमा बन्ने सुरक्षात्मक लेपले अक्सिजनसँगको रासायनिक प्रतिक्रियालाई एक अर्बदेखि एक खर्ब गुणाले कम गर्छ। यो खोजले औद्योगिक उत्पादन र स्वच्छ ऊर्जा प्रविधिमा सुनलाई प्रभावकारी क्याटालिस्टको रुपमा प्रयोग गर्ने नयाँ दिशा खोलिदिएको छ। २८ असार, काठमाडौं।
सुन आफ्नो चमक र दीर्घायुका कारण सधैं मूल्यवान् मानिंदै आएको छ। टुलन युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ताहरूले सुन धमिलो नहुनुको एउटा महत्वपूर्ण कारण पत्ता लगाएका छन्। फिजिकल रिभ्यु लेटर्समा प्रकाशित अध्ययन अनुसार सुनको टिकाउपन केवल यसको रासायनिक प्रकृतिमा निर्भर गर्दैन। यसको सतहमा रहेका परमाणुहरूको संरचनाले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। सुनको सतहमा रहेका परमाणुहरू स्वाभाविक रूपमा यस्तो सुरक्षात्मक लेपमा परिणत हुन्छन् जसले अक्सिजनसँग प्रतिक्रिया हुनबाट रोक्छ।
यस नयाँ विशेषताले सुनका गहना र सिक्काहरूलाई दशौँ वर्षसम्म चम्किलो राख्न मद्दत गर्छ। यो खोजले औद्योगिक उत्पादन तथा स्वच्छ ऊर्जा प्रविधिमा सुन आधारित क्याटालिस्टहरूलाई अझ प्रभावकारी बनाउन वैज्ञानिकहरूलाई सहयोग पुर्याउनेछ। केमिकल इन्जिनियरिङका सह-प्राध्यापक म्याथ्यु मोन्टेमोर र पोस्टडॉक्टरल फेलो सन्तु विश्वासले कम्प्युटर सिमुलेसनमार्फत् परमाणु र इलेक्ट्रोनको व्यवहारको अनुसन्धान गरेका थिए। उनीहरूका अनुसार पुनर्गठित सतहले अक्सिजनसँगको प्रतिक्रियालाई एक अर्बदेखि एक खर्ब गुणासम्म कम गर्न सक्दछ। यसले सुनलाई निश्छल रूपमा चम्किलो राख्न सतहमा एक प्रकारको सुरक्षात्मक पर्खाल बनाउँछ। यदि सुनलाई अक्सिजनबाट अलग गर्ने गरी परिमार्जन गर्न सकियो भने, यसले केही रासायनिक प्रतिक्रियाहरूमा अत्यन्त प्रभावकारी क्याटालिस्टको भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ। यो खोजले सुनको सतह संरचना र परमाणुहरूको संगठन नियन्त्रण गरेर कार्यक्षमता वृद्धिका नयाँ मार्ग देखाएको छ।
