राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका निर्देशकमा संस्थाकै कर्मचारी नियुक्ति: हितसंघर्षको चिन्ता

काठमाडौं, १४ जुन — अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आफूले मानद अध्यक्षको पदमा रहेका संस्थाकी कर्मचारीलाई राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको निर्देशकको रूपमा नियुक्त गरेका छन्।

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकलाई दुई महिना सञ्चालक समिति बिना छोडेपछि मन्त्री वाग्लेले आस्था भट्टसहित छ जना नयाँ निर्देशक नियुक्त गरे।

आस्था भट्ट एकीकृत विकास अध्ययन संस्थान (IIDS)मा अर्थशास्त्र कार्यक्रम विशेषज्ञको रूपमा कार्यरत छिन्। उनले दिल्ली स्कूल अफ इकनॉमिक्सबाट अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर डिग्री प्राप्त गरेकी हुन् र सन् २०२२ देखि IIDSसँग आबद्ध छिन्। यसअघि उनी PwC मा कार्यरत थिइन्।

मन्त्री बन्नुअघि डा. वाग्ले IIDS का अध्यक्ष थिए। मन्त्री पदभार ग्रहण गर्दा उनले त्यहाँबाट राजीनामा दिइसकेका थिए र संस्थाले उनलाई मानद अध्यक्ष नियुक्त गरेको छ।

अर्थमन्त्री वाग्लेले सबै नियुक्ति योग्यता आधारित भएको दाबी गरेका छन् र हित विवाद रोकथामका लागि कानुन बनाउने प्रतिबद्धता पनि जनाएका छन्।

तर, एक वरिष्ठ सरकारी अधिकारीले आफ्नो संस्थाकी कर्मचारीलाई राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको निर्देशक नियुक्त गर्दा सम्भावित हित विवाद उत्पन्न हुन सक्ने बताएका छन्।

हित विवाद तब उत्पन्न हुन्छ जब कुनै व्यक्ति आफ्नो व्यावसायिक जिम्मेवारीमा रहँदा व्यक्तिगत, आर्थिक वा सामाजिक लाभ खोज्छ।

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक पूर्ण रूपले सरकारको स्वामित्वमा छ र अर्थ मन्त्रालय अन्तर्गत सञ्चालन हुन्छ। सम्बन्धित मन्त्रालयका मन्त्रीले आफ्नै संस्थाकी कर्मचारीलाई बैंकका निर्देशक नियुक्त गर्दा नियुक्त व्यक्ति मन्त्रीका व्यक्तिगत हितलाई संस्थाको हितभन्दा प्राथमिकता दिन सक्ने जोखिम रहन्छ।

मन्त्री वाग्लेले नियुक्त गरेका अन्य निर्देशकहरूमा डा. सुमन दाहाल, उच्चबहादुर आले, घुरान ठाकुर, गंगाप्रसाद ज्ञवाली, र लक्ष्मण ज्ञवाली रहेका छन्।

डा. दाहाल अर्थ मन्त्रालयमा संयुक्त सचिवको पदमा कार्यरत छन्। गंगाप्रसाद ज्ञवाली सन् २०२२ देखि २०२३ सम्म नेपाल बैंकका अध्यक्ष थिए; सरकारले अध्यक्ष पदबाट हटाएपछि पनि उनी निर्देशकका रूपमा बैंकमा कार्यरत छन्।

घुरान ठाकुर कृषि विकास बैंकका दीर्घकालीन कर्मचारी हुन् र हाल परामर्श सेवामा संलग्न छन्। पूर्व सरकारले नियुक्त गरेका लक्ष्मण घिमिरे स्वतंत्र निर्देशकको रूपमा बाँकी रहेका छन्।