सन् २०१७ मा एउटै कक्षामा फुटबल सम्बन्धी बहस गर्ने गुरु र विद्यार्थीबीच अब विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो उपाधिको निर्णायक भिडन्त हुनेछ। विश्वकप फुटबल फाइनलमा अर्जेन्टिना र स्पेनका प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनी र लुइस डे ला फुएन्तेबीच रणनीतिक प्रतिस्पर्धा हुनेछ। सन् २०१७ को युइएफए प्रो लाइसेन्स पाठ्यक्रममा डे ला फुएन्ते गुरु र स्कालोनी विद्यार्थी थिए। स्पेनका प्रशिक्षक डे ला फुएन्तेको रणनीति बल नियन्त्रणमा आधारित छ भने अर्जेन्टिनाका स्कालोनी परिस्थिति अनुसार शैली परिवर्तन गर्न सक्षम मानिन्छन्।
२ साउन, काठमाडौं। सोमबार बिहान न्यु जर्सीमा विश्वकपको ट्रफी उठाउने टोली छनोट एउटा उत्कृष्ट खेलाडी मात्र होइन, प्रशिक्षकहरुबीचको रणनीतिक लडाइँ पनि निर्णायक हुनेछ। अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको फाइनलमा दुई प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्ते र लियोनल स्कालोनीबीचको सम्बन्ध केवल प्रतिस्पर्धी मात्र होइन, गुरु र शिष्यको पनि हो। सन् २०१७ मा स्पेनिस फुटबल महासंघ (आरएफईएफ) ले आयोजना गरेको यूईएफए प्रो लाइसेन्स प्रशिक्षक पाठ्यक्रममा अर्जेन्टिनाका स्कालोनी विद्यार्थी थिए भने स्पेनका वर्तमान प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्ते गुरु थिए। त्यस समयमा स्कालोनी कक्षाको पहिलो पंक्तिमा बसेर सबैभन्दा धेरै प्रश्न गर्ने विद्यार्थीमध्ये एक थिए। ‘अरू विद्यार्थी पछाडि बस्दा पनि स्कालोनी सधैं अगाडि हुन्थे। उनी सधैं बहस गर्थे, प्रश्न गर्थे, र आफ्नै दृष्टिकोण राख्थे,’ डे ला फुएन्तेले एक अन्तरवार्तामा भनेका छन्। ‘त्यतिबेला उनीभित्र केही अलगपन देखिन्थ्यो।’
त्यो कक्षामा स्पेनका पूर्व अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी पाब्लो ओर्बाइज, कार्लोस गुर्पेगी, पिएर लुइगी चेरीनबिनो, एन्डोनी इराओला लगायत पनि थिए। उनी सबैको सम्झना एउटै छ—डे ला फुएन्तेको कक्षा केवल पढाइ मात्र नभई फुटबलमाथिको खुला बहसको केन्द्र थियो। स्कालोनी त्यहाँ सबैभन्दा सक्रिय सहभागी थिए।
युवा टोलीबाट विश्वकप फाइनलसम्म डे ला फुएन्तेको यात्रा
स्पेनका ६४ वर्षीय डे ला फुएन्ते वरिष्ठ टोली सम्हाल्नुअघि झन्डै एक दशकसम्म स्पेनको उमेर समूह टोलीसँग काम गरेका प्रशिक्षक हुन्। सन् २०१५ मा उनले स्पेनलाई यू-१९ युरोपियन च्याम्पियन बनाएका थिए। त्यस टोलीमा अहिलेका मुख्य खेलाडी रोड्री, मिकेल मेरिनो र उनाइ सिमोन रहेका थिए। त्यसपछि उनले सन् २०१८ मा यू-२१ युरोपियन च्याम्पियनसिप जिताए। सन् २०२१ टोकियो ओलम्पिकमा स्पेनलाई रजत पदक दिलाएका छन्। सन् २०२२ मा लुइस एनरिकेको स्थानमा सिनियर टोली सम्हालेपछि डे ला फुएन्तेले स्पेनलाई पुनः युरोपको शिखरमा पुर्याए।
उनको नेतृत्वमा स्पेनले सन् २०२३ मा यूईएफए नेसन्स लिग जित्यो र २०२४ मा युरोपियन च्याम्पियन बन्यो। अहिले उनी स्पेनलाई १६ वर्षपछि फेरि विश्वकप उपाधि दिलाउने लक्ष्यमा छन्।
अर्कोतर्फ, स्कालोनीको यात्रा अझ असाधारण छ। सन् २०१८ विश्वकपपछि अर्जेन्टिनाले उनलाई अन्तरिम प्रशिक्षक बनाउँदा धेरैले उनलाई अनुभवहीन भन्दै आलोचना गरेका थिए। उनले पहिले स्पेनिस क्लब सेभियामा सहायक प्रशिक्षक र जर्ज साम्पाओलीका सहायकका रूपमा मात्र काम गरेका थिए। तर आठ वर्षमा उनले अर्जेन्टिनाको फुटबल इतिहास नै बदलिदिए। उनका नेतृत्वमा अर्जेन्टिनाले कोपा अमेरिका २०२१, युरोकप र कोपा अमेरिका विजेताबीचको फाइनलिसिमा २०२२, फिफा विश्वकप २०२२ र कोपा अमेरिका २०२४ जितिसकेको छ। अहिले लगातार दोस्रो विश्वकप उपाधिको दाउमा रहेको अर्जेन्टिनाले जित हासिल गरेमा स्कालोनी आधुनिक फुटबलका सबैभन्दा सफल राष्ट्रिय टोली प्रशिक्षक मध्ये एक बन्नेछन्।
दुवै प्रशिक्षकको सबैभन्दा ठूलो बल भनेको खेलाडी व्यवस्थापन नै हो। डे ला फुएन्तेसँग अध्ययन गरेका पूर्व खेलाडीहरूले उनलाई ‘सधैं एउटै स्वभावका व्यक्ति’ भनेर सम्झन्छन्। ‘पहिलो दिन जस्तो ब्यवहार गर्थे, हजारौं दिनपछि पनि त्यही झैं ब्यवहार गर्छन्,’ ओर्बाइज भन्छन्। स्कालोनीबारे पनि उनका सहपाठीको धारणा उस्तै छ। ‘हामीलाई त्यतिबेला थाहा थियो, उनी केवल लाइसेन्स लिन आएका होइनन्, उनी वास्तवमा प्रशिक्षक बन्नका लागि पढिरहेका थिए,’ कार्लोस गुर्पेगी सम्झन्छन्।
डे ला फुएन्तेको स्पेन बल नियन्त्रण, छोटो पास, उच्च प्रेसिङ र तीव्र आक्रमणमा विश्वास गर्छन्। स्कालोनीको अर्जेन्टिना भने परिस्थिति अनुसार शैली परिवर्तन गर्न सक्ने टोली हो। आवश्यक पर्दा बल नियन्त्रण गर्ने, आवश्यक पर्दा प्रतिआक्रमणमा जाने र कठिन खेलमा मानसिक रूपमा बलियो रहने क्षमताले अर्जेन्टिनाको पहिचान बनेको छ।
सन् २०१७ मा एउटै कक्षामा फुटबल विषयक बहस गर्ने गुरु र विद्यार्थी अब विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो उपाधिको निर्णय गरीरहेका छन्। त्यतिबेला उनीहरूको अघि नोटबुक थियो। यसपालि उनीहरूको अघि विश्वकप ट्रफी हुनेछ। र ९० मिनेटपछि—वा आवश्यक परे अतिरिक्त समय र पेनाल्टीपछि—फुटबलले नयाँ विश्व विजेतासँगै कोको रणनीति सफल भयो भन्ने पनि तय गर्नेछ।
