एआई प्रविधि र सम्पादकीय समीक्षासहितको समाचार: अमेरिकाको एडटेक कम्पनी चेग एआई आर्थिक संकटमा परेको छ र यसको मूल्य लगभग शून्यको नजिक पुगीसकेको छ। च्याटजिपिटीको निशुल्क सेवा र गुगलको जेमिनाई एआईले चेगका प्रयोगकर्ता तथा आम्दानीमा ठुलो गिरावट ल्याएका छन्। चेगले आफ्नो सेवा विविधीकरण नगरी कर्मचारी कटौती गर्नुपर्ने भएकोले कम्पनीको अस्तित्व संकटमा परेको छ।
आर्टिफिसियल इंटेलिजेन्स (एआई) प्रविधि र एआई उपकरणहरूको व्यापक प्रयोगसँगै विश्वका धेरै ठूला कम्पनीहरू संकटमा परेका छन्। त्यसका ताजा उदाहरणहरू मध्य अमेरिकाको प्रसिद्ध शैक्षिक प्रविधि (एडटेक) कम्पनी चेग रहेका छन्। पहिले अरबौं डलरको मूल्य राख्ने यो कम्पनी अहिले झण्डै टाट पल्टिन लागेको छ र यसको मुख्य कारण एआईकै प्रभाव मानिएको छ।
अमेरिकामा केही वर्षअघि सम्म अध्ययन सहयोगका लागि सबैभन्दा पहिला सम्झिने नाम चेग थियो। यो कम्पनी अनलाइन शिक्षा क्षेत्रमा एक ठूलो ब्राण्ड तथा अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो एडटेक कम्पनी मानिन्थ्यो। तर पछिल्ला चार वर्षमा यसको अवस्था अत्यन्तै कमजोर हुँदै गइरहेको छ र अहिले टाट पल्टिन लागेको छ। विद्यालय र कलेजका गृहकार्य समाधान, प्रश्नहरूको जवाफ र परीक्षाको तयारीका लागि लाखौं विद्यार्थीले चेगको प्लेटफर्म प्रयोग गर्दथे। तर एआई र विशेषगरी च्याटजिपिटीको आगमनपछि चेगमाथि संकटले छोयो।
सन् २०२१ मा चेगको सफलता उच्च शिखरमा थियो। त्यतिबेला कम्पनीको मूल्य करिब १५ अर्ब डलर हुने अनुमान गरिएको थियो। त्यसपछि तीव्र गिरावट सुरु भयो र केही वर्षमै कम्पनीको मूल्य लगभग शून्यजस्तै पुग्यो। चेगको व्यापार मोडेल विद्यार्थीहरूले प्रश्नहरूको जवाफका लागि शुल्क तिर्नुपर्ने थियो। तर सन् २०२२ मा च्याटजिपिटी आएकोले विद्यार्थीहरूले निशुल्क सेवा पाएका कारण चेगको स्थिति अझ नराम्रो भयो। च्याटजिपिटी जस्ता एआई उपकरणले तुरुन्त र निशुल्क प्रश्नहरूको उत्तर दिन थाले जसले गर्दा विद्यार्थीहरूले पैसा तिर्नु पर्ने आवश्यकता हट्यो। यसले गर्दा चेगका धेरै प्रयोगकर्ता घटे, सशुल्क मोडेल अप्रभावी भयो र आम्दानी गिरावट आयो। वेबसाइट ट्राफिकमा पनि कमी आएको छ। कम्पनीको शेयर मूल्य ४० देखि ५० प्रतिशतसम्म घटेको छ।
गुगलले पनि चेगलाई ठूलो चुनौती दिएको छ। गुगल सर्चमा एआई प्रयोग भएपछि प्रयोगकर्ताहरूलाई अलमल नपर्ने र साइटमा नजाने अवस्था सिर्जना भएको छ। गुगलको जेमिनाई एआईले चेग प्लेटफर्ममा प्रयोगकर्ताको संख्या लगभग शून्य गरिदिएको छ।
वाणिज्यिक दृष्टिले हेर्दा, चेगको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी विद्यार्थी गृहकार्य मद्दतमा मात्र निर्भर हुनु थियो। एआईले यी सेवाहरू निशुल्क र छिटो उपलब्ध गराउन थालेपछि चेगसँग टिक्ने ठाउँ बाँकी छैन। चेगले आफ्नो सेवा विविधिकरण वा सुधार नगर्नु पनि यसको पतनको अर्को कारण हो। आफैंले एआई उत्पादन ल्याउन नसक्दा विद्यार्थीहरू च्याटजिपिटी जस्ता अन्य टूलहरूमा निर्भर भाव बने र फर्किन सकेनन्। यसैले कम्पनीले ठूलो मात्रामा कर्मचारी कटौती गर्न बाध्य भयो। हजारौं कर्मचारी हटाइएका छन् र खर्च कटौतीका निर्णयहरू लिनुपर्ने अवस्था बन्यो। आर्थिक स्थिति दिनानुदिन कमजोर हुँदै गएको छ।
गत वर्ष सन् २०२५ मा चेगको आम्दानी करिब ५० प्रतिशतले घटेको छ र घाटा बढेको छ। अन्ततः कम्पनीको अस्तित्व नै संकटमा परेको छ। चेगको संकटले देखाउँछ कि एआई प्रविधिले पारम्परिक प्रविधि उद्योगमा कस्तो चुनौती ल्याइरहेको छ।
