समाचार सारांश सन् १९७६ मा मेक्सिको सिटीमा ग्राबियल गार्सिया मार्खेजलाई मारियो भर्गास लोसाले मुक्का हानेको घटनाले ल्याटिन अमेरिकी साहित्य जगतमा ठूलो हलचल ल्यायो। सन् १९७६ मा मेक्सिकोमा भएको यो अनौठो घटनामा, चर्चित लेखक ग्राबियल गार्सिया मार्खेजले मित्र भावले अर्का लेखक मारियो भर्गास लोसालाई अंकमालका लागि हात बढाए। तर, मारियोले ‘तिमीलाई यो ठीक हुनेछ’ भन्दै मार्खेजको अनुहारमा मुक्का हाने। यस घटनाले मेक्सिको सिटीको मुभी थियटरमा भएको अप्रत्याशित झगडाको रूपमा चर्चा पायो। यस घटनाको कारण भने स्पष्ट हुन सकेन।
मारियो भर्गास लोसाको जन्म सन् १९३६ मा पेरूको आरेकीपामा भएको थियो। उनले सन् १९७१ मा ‘गार्सिया मार्खेज: स्टोरी अफ अ डिसाइड’ पुस्तक प्रकाशित गरे, जसले मार्खेजको ‘वन हण्ड्रेड इयर्स अफ सोलिच्युड’ को गम्भीर विश्लेषण गरेको थियो। दुवै लेखकको मित्रता सन् १९६७ मा शुरू भएको थियो, जब मार्खेजको ‘वन हण्ड्रेड इयर्स अफ सोलिच्युड’ प्रकाशित भएको थियो। सन् १९७० देखि १९७४ सम्म उनीहरू बार्सिलोनामा छिमेकी भएर बस्दा अझ नजिकिए।
सन् २०१९ मा पेरिस रिभ्यूमा सिल्भाना पातेर्नोस्त्रोले यस घटनाबारे रिपोर्ट तयार गरिन्। यस घटनाप्रति प्रेरित भएर पेरूका लेखक जायमी बेलीले ‘लस जिनियस’ नामक उपन्यास लेखे। बेलीले भने, ‘यो उपन्यास झुटले भरिएको छ, तर यी झुटहरू विश्वसनीय छन्।’ यस घटनाले साहित्यिक जिज्ञासा जगाएको छ र दिग्गज लेखकहरू बीचको मित्रता र विवादको रूपमा लिइन्छ।
मार्खेज र मारियोबीचको मित्रता सन् १९९० मा एक अन्तर्वार्तामा मारियोलाई यो घटना बारे कम बोलेको विषयमा चर्चा गरेका थिए। मार्खेजको मृत्यु पछि, मारियोले प्रतिक्रिया जनाउँदै भने, ‘एक महान लेखकको अन्त्य भयो।’ २०७८ सालमा, सन् २०२५ अप्रिल १३ मा पेरूको राजधानी लिमामा मारियो भर्गास लोसाको मृत्यु भयो। दुवै लेखकको मृत्यु पछि यो मुक्का काण्डको चर्चा सामान्य भए पनि साहित्यिक जगतमा यसको चर्चा अझै कायम छ।
