अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका, इजरायल र इरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौतामा प्रगति भएको जानकारी दिएका छन्। उनले कतार, साउदी अरब, संयुक्त अरब इमिरेट्स, पाकिस्तान, जोर्डन, इजिप्ट, टर्की र बहराइनका नेताहरूसँगको वार्तापछि सम्झौताका अन्तिम पक्षहरूमा छलफल भइरहेको बताएका छन्। इरानी अधिकारीहरूले भने सम्झौतामा आणविक कार्यक्रमको भविष्यबारे कुनै उल्लेख नभएको र आगामी ३० देखि ६० दिनभित्र छुट्टै वार्ता हुने बताएका छन्।
१० जेठ, काठमाडौं। ट्रम्पले मध्यपूर्वका नेताहरूसँग टेलिफोन वार्तापछि होर्मुज स्ट्रेट खोल्ने विषय पनि सम्झौतामा समावेश हुने जानकारी दिएका छन्। उनले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुसँग पनि अलग कुराकानी गरेका थिए। ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, ‘सम्झौताका अन्तिम पक्ष र विवरणहरूबारे हाल छलफल भइरहेको छ, र यसलाई छिट्टै सार्वजनिक गरिनेछ।’
पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले संवाद सहज बनाउन आफ्नो देशले प्रयास जारी राख्ने बताउँदै छिट्टै अमेरिका-इरान वार्ताको मेजबानी गर्ने आशा व्यक्त गरेका छन्। टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानले वार्ताको प्रगतिप्रति खुसी व्यक्त गर्दै सम्झौताले होर्मुज स्ट्रेटमा स्वतन्त्र आवतजावत सहज बनाउने बताएका छन्। इजिप्टको राष्ट्रपतिको कार्यालयले सबै पक्षलाई कूटनीतिक पहललाई सदुपयोग गरी सम्झौतामा पुग्न आग्रह गरेको छ।
सम्झौताका सर्तहरूमा अमेरिका र इरानको भिन्न दाबी भए पनि ट्रम्पले सम्झौता नजिक पुगेको बताएका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार, यस सम्झौतामा इरानले आफ्नो उच्च संवर्धित युरेनियमको भण्डार त्याग्ने प्रतिबद्धता दिएको छ। यद्यपि, इरानले यस विषयलाई आगामी आणविक वार्ताका लागि खुला राखेको छ। इरानी अधिकारीहरूले दाबी गरेका छन् कि यो सम्झौताले लेबनानसहित सबै मोर्चाहरूमा युद्ध रोकिनेछ, होर्मुज स्ट्रेट खुल्नेछ, अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाइनेछ र विदेशमा रोक्का रहेको इरानको २५ अर्ब डलर सम्पत्ति फुकुवा गरिनेछ।
अमेरिकाभित्र सम्झौताका विषयमा विरोध सुरु भएको छ। रिपब्लिकन सिनेटर टेड क्रुजले सम्भावित सम्झौताप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै भनेका छन् कि यदि सम्झौताले इरानलाई युरेनियम संवर्द्धन गर्न र आणविक हतियार विकास गर्न अनुमति दियो भने त्यो ठूलो गल्ती हुनेछ।
