पोखरा महानगरपालिकाले फिर्के खोला मिचेर अवैध रूपमा निर्माण भएका संरचनाहरू भत्काउन डोजर चलाउन सुरु गरेको छ। पूर्वमाओवादी नेता ज्ञानबहादुर कोइरालाले नियमविपरीत फिर्के खोलामाथि पाँचतले घर बनाएको स्वीकार गरेका छन्। फिर्के खोला मिचेर ३५ जना व्यक्ति र ११ वटा संस्थाले अवैध रूपमा पक्का संरचनाहरू निर्माण गरेका छन्। ११ जेठ, पोखरा।
‘ओहो! खोलामाथि पाँच तले घर? कसरी बनाउन सकेको होला?’ पोखरा महानगरपालिकाले सोमबार डोजर चलाइरहेको स्थानमा जम्मा भएका नागरिकहरूले चकित हुँदै भने। वास्तवमा पोखराको फिर्के खोलामै पर्ने गरी ठूला पाँच तले घर ठडिएको थियो। वडा नम्बर ५ को पर्स्याङको पछाडि रहेको लक्ष्मी टोलमा फिर्के खोलामाथि बनेको कोठै-कोठा झ्यालसहित देखिने अलिसान महल कसको हो? त्यहाँका धेरैले थाहा पाए पनि अन्तरा अन्य मानिसहरूको चासो बढेको छ।
ज्ञानबहादुर पूर्वमाओवादी नेता हुन्। माओवादी शान्ति प्रक्रियामा आएपछि लामो समय पोखरा महानगरकै सर्वदलीय संयन्त्रमा काम गरेका थिए। स्थानीय तहको चुनाव अघिदेखि सर्वदलीय संयन्त्रले महानगरका नीतिगत र विकास निर्माण कार्यमा भूमिका खेल्थ्यो। महानगरको विकास, नियमन र सुशासनका लागि जिम्मेवार व्यक्ति नै राज्यको कानुन उल्लंघन गर्दै खोलामाथि संरचना बनाएका छन्। त्यो पनि एउटा मात्र होइन, दुई वटा। पोखरा महानगरले आइतबारदेखि डोजर चलाउने अभियानको सुरुवात फिर्के खोला पुलभन्दा तलको क्षेत्रमा गरेको छ।
ज्ञानबहादुरले स्वीकार गरेका छन् कि मापदण्ड अनुसार घर नबनाइ अनुमति नलिएर घर बनाएको हो। उनले भने, ‘जुवा खेलेँ, एक दिन हार्छु भन्ने थाहा थियो।’ उनले चार वर्षअघि फिर्के खोलामाथि घर बनाएको बताए। ‘मापदण्ड अनुसार अनुमति नदिएपछि पछि जे हुन्छ भनेर बनाएको हो’ भनाइ दिए। उनी अवैध जुवा खेल्दा आर्थिक र सामाजिक दुवै रूपले क्षति भोगेका छन्।
फिर्के खोलामा ज्ञानबहादुरजस्तै ३५ जना व्यक्तिहरू र ११ संस्थाले अवैध रूपमा पक्का घर र भवन निर्माण गरेका छन्। सरकारी निकायहरूले समेत फिर्के खोला दोहन गरेका छन्। पोखरा इन्जिनियरिङ कलेज र लिटिल स्टेप स्कुल जस्ता शैक्षिक संस्थाहरूले खोलाको ठूला भाग ओगटेका छन्। करिब ८ किलोमिटर लामो फिर्के खोलाले पछिल्ला दशकहरूमा मात्र विकासको चपेटा पाएको छैन, सधैं विवाद र चर्चा केन्द्रमा पनि रहँदै आएको छ।
