नेपालका प्रथम राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले चुरे क्षेत्रको तीव्र खनिज दोहनले जबसम्म रोकिएन तबसम्म तराई क्षेत्र केही दशकभित्रै मरुभूमि बन्ने चेतावनी दिएका छन्। सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा चुरे संरक्षणको सट्टा खनिज उत्खननको चर्चा भएकामा उनी चिन्तित छन्। देशको करिब ६० प्रतिशत जनसंख्या चुरे र तराई क्षेत्रमा बसोबास गर्ने भएकाले उक्त क्षेत्र जोगाउन उनले सरकारसँग कानून र बजेट व्यवस्था गर्न आग्रह गरेका छन्।
डा. यादवले भने, “यदि चुरे र तराईको तीव्र दोहन नरोकिने हो भने केही दशकभित्रै तराई मरुभूमि बन्नेछ।” डा. यादवकै कार्यकालमा नेपाल सरकारले आर्थिक वर्ष २०६६/६७ मा राष्ट्रपति चुरे संरक्षण कार्यक्रम कार्यान्वयन सुरु गरेको थियो। २०७१ असार २ गते राष्ट्रपति चुरे-तराई मधेश संरक्षण विकास समिति गठन गरी सरकारले २०७४ जेठमा गुरुयोजना स्वीकृत गरेको थियो। तर सरकारको यसपटकको नीति तथा कार्यक्रममा ‘चुरे संरक्षण’को उल्लेख छैन।
उनले आफ्नो जीवनमा चारकोसे झाडी मासिएको र चुरेको आधा जंगल नष्ट भएको स्मरण गर्दै, जंगल नष्ट हुनुका कारण तराई–मधेशमा अन्न र पानीको चरम संकट आउने अवस्था आएको बताएका छन्। उनी भन्छन्, “तराई मरुभूमि बनेमा हिमालको हिउँ २० वर्षमै पग्लनेछ र त्यसले हाम्रो सभ्यता नै नष्ट हुनेछ।” यसैले उनले वर्तमान सरकारलाई चुरे संरक्षणका लागि आवश्यक कानून र बजेटको व्यवस्था गर्न विशेष अनुरोध गरेका छन्।
डा. यादवले चुरेको माटो, बालुवा, ढुङ्गा, जंगल, पशुपन्छी र जैविक जीवन प्रणाली जोगाउनु राष्ट्रको दीर्घकालीन हित भएको उल्लेख गरेका छन्। उनी भन्छन्, “यदि तराई मरुभूमि भयो भने हिमालको हिउँ २० वर्षमै पग्लिनेछ र हाम्रो सभ्यता नष्ट हुनेछ।”
