एक प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय रक्षा अध्ययन संस्थाले ताइवान विवादलाई लिएर अमेरिका र चीनबीच युद्ध भए त्यसले आणविक विनाशको रूपमा परिणत हुनसक्ने चेतावनी दिएको छ। बेलायतको लन्डनस्थित इन्टरनेसनल इन्स्टिच्युट फर स्ट्राटेजिक स्टडिज (आइआइएसएस) ले बिहीबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा दुवै देशका सेनाले एकअर्काका मुख्य कमान्ड र सञ्चार केन्द्रहरूलाई निसाना बनाउने र त्यसले आणविक युद्ध निम्त्याउनसक्ने उल्लेख छ। सिंगापुरमा यसै साता सुरु हुन लागेको एसियाकै सबैभन्दा ठूलो वार्षिक Defensa सम्मेलन ‘साङ्ग्री–ला डायलग’ को पूर्वसन्ध्यामा यो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिएको हो।
प्रतिवेदन अनुसार विश्व अहिले नयाँ आणविक हतियारको होडबाजीको बीचमा छ र यसको केन्द्रबिन्दु एसिया–प्रशान्त क्षेत्र रहेको छ। चीनले अन्य आणविक शक्तिको तुलनामा तीव्र गतिमा आफ्नो आणविक हतियार क्षमता विस्तार गर्दै गरेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनको प्रतिवेदनअनुसार सन् २०३० सम्म चीनसँग एक हजार वटा आणविक हतियार (वारहेड) पुग्ने अनुमान गरिएको छ। हाल अमेरिकासँग ३ हजार ७००, रुससँग ४ हजार ४०० सक्रिय आणविक हतियार हुँदा चीनसँग ६२० वटा रहेको तथ्याङ्क छ।
‘आइआइएसएस’ का वरिष्ठ फेलो डेनियल सालिसबरीका अनुसार शीतयुद्धका बेला अमेरिकी र सोभियत सङ्घबीच हतियार नियन्त्रणमा लामो संवाद हुने गरिए तापनि वर्तमानमा अमेरिका र चीनबीच त्यस्तो कुनै ठोस वार्ता हुन सकेको छैन। यसै महिनाको सुरुमा बेइजिङमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच शिखर वार्ता भएको थियो। तर त्यहाँ आणविक सुरक्षा विषयमा कुनै छलफल नभएको प्रतिवेदनले जनाएको छ।
यो प्रतिवेदनप्रति चीनले असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ। चिनियाँ Defensa मन्त्रालयका प्रवक्ता जियाङ बिनले आइआइएसएसको प्रतिवेदन वास्तविक अवस्थाभन्दा फरक रहेको बताउनुभएको छ। उहाँले ताइवानको विषय चीनको आन्तरिक कुरा भएको भन्दै कुनै पनि बाह्य हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने स्पष्ट गर्नुभएको छ। त्यस्तै, चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले अमेरिकालाई ताइवानको विषयमा अत्यन्तै सावधानीपूर्वक कदम चाल्न चेतावनी दिएकी छन्। मे २९ देखि ३१ सम्म सिंगापुरमा आयोजना हुने Defensa सम्मेलनमा अमेरिकी Defensa मन्त्री पिट हेगसेथ सहभागी हुँदैछन्। चीनका Defensa मन्त्री डोङ जुनको सहभागिताका बारेमा अझै पुष्टि भइसकेको छैन।
