प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले संसदमा नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको अभिव्यक्ति दिएका छन्, जुन विवादित बनेको छ। सीमाविद् र राजनीतिक नेताहरूले प्रधानमन्त्रीको यो दाबी निराधार भएको भन्दै आपत्ति जनाएका छन्। नेपाल-भारत सीमा विवाद समाधानका लागि इंग्ल्याण्डलाई समेत जोड्नुले कूटनीतिक रूपमा आलोचना भईरहेको छ।
१७ जेठ, काठमाडौं। विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्रीलाई संसदप्रति जवाफदेही नभएको भन्दै बारम्बार प्रश्न गर्दा आइतबार प्रतिनिधिसभाको रोस्ट्रममा बालेन्द्र शाह पुगे। संसदको नियमावलीसँग सम्बन्धित प्रश्नोत्तरभन्दा बाहिर सांसदहरूले सोधेको प्रश्नमा प्रधानमन्त्रीले नेपाल-भारत सीमा सम्बन्धी संवेदनशील विषयमा हल्का अभिव्यक्ति दिएपछि विवाद उत्पन्न भएको छ। उनले संसद्बाटै नेपालले पनि भारतको सीमा मिचेको बताएका थिए, जुन नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्रीहरूको अभिव्यक्तिसँग निकै फरक थियो।
प्रधानमन्त्रीले भने, ‘दुवै सरकारले आफ्ना इतिहासविद् र सर्भेयर राखेर टेबल टक मार्फत समाधान खोज्ने कुरा भएको छ। यस सन्दर्भमा हामीले भारत र चीन मात्र नभएर इंग्ल्याण्ड सरकारसँग पनि संवाद गरेका छौं।’ प्रधानमन्त्रीका यी अभिव्यक्तिले दुई गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्: नेपालले पनि भारतको सीमा मिचेको छ? र सीमा समस्या समाधानका लागि इंग्ल्याण्ड तेस्रो पक्षको रूपमा आवश्यक छ?
परराष्ट्र मन्त्रालयले स्पष्टीकरण दिएको छ कि प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति क्रस बोर्डर अकुपेसन अर्थात् ‘सीमा पारको जमिन भोगाधिकार’ सँग सम्बन्धित हो। सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठले भने, ‘नेपालले भारतको सीमा मिचेको छैन।’ पूर्व राजदूत नीलाम्बर आचार्यले पनि भनेका छन्, ‘यदि नेपालले अतिक्रमण गरेको भए भारतले समेत त्यस्तै जवाफ दिन्थ्यो।’ प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको मेयरत्वकालीन अनुभव र वर्तमान विवाद एकअर्कासँग जोडिएको देखिन्छ।
