नेपालमा यस वर्ष लगातार चौथो वर्षसम्म अधिकतम तापक्रम औसतभन्दा बढी रहने अनुमान गरिएको छ। सरकारी निकायले नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा ‘तापलहर’ फैलन सक्ने चेतावनी जारी गरेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले शुक्रबारदेखि तीन दिनसम्म कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रका केहि स्थानहरूमा तापलहर फैलने सम्भावना जनाएको छ। विभागका अनुसार ती क्षेत्रहरूको अधिकतम तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी रहने सम्भावना देखिएको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार समथर भूभागमा अधिकतम तापक्रम ४० डिग्रीभन्दा माथि र पहाडी क्षेत्रमा ३० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको अवस्थालाई तापलहर अथवा ‘हीटवेभ’ भनिन्छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयस्थित जल तथा मौसम विज्ञान केन्द्रीय विभागका सहप्राध्यापक मदन सिग्देल भन्छन्, लगातार ४० डिग्रीभन्दा बढी अधिकतम तापक्रम हुने अवस्थालाई नेपालमा तापलहरको चिन्ह मानिन्छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार अहिलेको गर्मीयाम सुरु भएयता जारी गरिएको तापलहरको चेतावनी यो चौथो हो।
उनी भन्छन्, “सन् २०२३ र २०२४ मा करिब ११ पटकसम्म तापलहरको चेतावनी दिइएको थियो।” “यो अवस्था केही समयसम्म रहने देखिन्छ,” लामिछानेले बताए। पछिल्ला दिनहरूमा तापक्रम घट्ने वा पानी पर्ने अवस्था भएमा नयाँ बुलेटिन छिटै जारी गरिनेछ। यदी बादल लागेर मौसम भित्रिन थालेमा तातो लहर क्रमशः घट्दै जानेछ। यस पटकको तापलहर अघि भएका वर्षहरूभन्दा खराब हुने सम्भावना छैन।
