क्यानडा सरकारले एआई च्याटबोटहरूलाई नियमन गर्ने नयाँ कानुनको मस्यौदा संसदमा दर्ता गरेको छ। गत फेब्रुअरीमा एक विद्यालयमा भएको गोलीकाण्डमा ९ जनाको मृत्यु भएपछि सरकारमाथि जनदबाब बढेको थियो। त्यस घटनाका मुख्य अभियुक्तले च्याटजीपीटीमा हिंसात्मक सन्देशहरू पठाएको खुलेपछि ओपनएआई कम्पनीले ती शङ्कास्पद सन्देशहरूबारे प्रहरीलाई जानकारी नदिएको स्वीकार गरेको थियो, जसले क्यानडामा ठूलो आक्रोश निम्त्याएको थियो। यस पृष्ठभूमिमा सरकारले बुधबार नयाँ विधेयक संसद्मा प्रस्तुत गरेको छ।
यस विधेयकले नयाँ डिजिटल नियामक निकाय स्थापना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। साथै क्यानडाले अस्ट्रेलियाको उदाहरणलाई अनुसरण गर्दै १६ वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूका लागि सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाउने योजना पनि अघि सारेको छ। नयाँ कानुनअनुसार एआई च्याटबोटहरूले हानिकारक सामग्री खोज्ने प्रयोगकर्ताहरूको जोखिम कम गर्नुपर्नेछ। आत्महत्या जस्ता संवेदनशील विषयमा कुरा भएमा च्याटबोटहरूले तत्काल ‘क्राइसिस इन्टरभेन्सन’ सुविधा उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
क्यानडाका पहिचान तथा संस्कृति मन्त्री मार्क मिलरले सामाजिक सञ्जाल र एआई च्याटबोटलाई सुरक्षित बनाउन सरकारले यो कदम चालेको बताएका छन्। उनका अनुसार, ब्रिटिश कोलम्बियाको टम्बलर रिज विद्यालयमा भएको दुखद घटनाका १८ वर्षीय संदिग्धको अकाउन्टमा हिंसात्मक सामग्री देखिएपछि कम्पनीभित्रै चेतावनी (फ्ल्याग) लगाइएको थियो। तर, कम्पनीले प्रहरीलाई खबर नगरेको भन्दै मन्त्री मिलरले ओपनएआईलाई गम्भीर मानवीय गल्ती गरेको बताए।
उल्लेख्य छ कि यो प्रस्तावित कानुन ह्वाट्सएप वा सिग्नल जस्ता निजी म्यासेजिङ एपहरूमा लागू हुने छैन। यद्यपि, यो विधेयकलाई लिएर शिक्षाविद् र कानुनी विज्ञहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन्। उनीहरूले यस कानुनमा कमजोर पक्षहरू (लुपहोल्स) रहेको र पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन हुन लामो समय लाग्ने चेतावनी दिएका छन्। युनिभर्सिटी अफ टोरन्टोका सह-प्राध्यापक इभान लाइटले यस कानुन व्यवहारमा उपयोगी हुनेमा शङ्का व्यक्त गर्नुका साथै इन्टरनेट प्रतिबन्धहरू भीपीएनको माध्यमबाट सजिलै छल्न सकिने बताए।
यस कानुनबारे प्रविधि कम्पनीहरूले विभिन्न प्रतिक्रिया दिएका छन्। मेटाका प्रवक्ताले सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाउनु प्रतिकूल हुने बताएका छन् भने गुगलले बालबालिकाको अनलाइन सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सरकारसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। टिकटकले आफ्ना प्लेटफर्ममा सुरक्षा सेटिङहरू पहिल्यै रहेको र अभिभावकहरूले ‘फ्यामिली पेयरिङ’ मार्फत त्यसको व्यवस्थापन गर्न सक्ने बताएको छ। ओपनएआईले पनि क्यानडाली अधिकारीहरूलाई समयमा सूचना नदिएकोमा माफी मागिसकेको छ।
