१० असार, काठमाडौं। सामाजिक सञ्जालका कारण युवाहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा परेको प्रभावसम्बन्धी क्यालिफोर्नियामा दोस्रो चरणको अदालती सुनुवाइ सुरु हुनु अघि युट्युबले एउटा मुद्दामा मिलापत्र गरेको छ। प्लेटफर्मले मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर नोक्सानी पुगेको भन्दै एक नाबालकले दर्ता गरेको मुद्दामा युट्युबले मिलापत्र गरेको जानकारी उनका वकिलहरूले मंगलबार दिएका छन्। राज्य अदालतमा दर्ता गरिएका यस मुद्दाको मिलापत्रका शर्तहरू गोप्य राखिएका छन्। यस मुद्दामा युट्युबसँगै मेटाको इन्स्टाग्राम, स्न्यापको स्न्यापच्याट र बाइटडान्सको टिकटक गरी चार कम्पनीलाई विपक्षी बनाइएको थियो। बाकी तीन कम्पनीहरूले भने आगामी जुलाईमा अदालती सुनुवाइको सामना गर्नुपर्नेछ।
गुगलका प्रवक्ता जोसे कास्टानेडाले एक विज्ञप्तिमा यो मुद्दा सौहार्दपूर्ण रूपमा समाधान भएको बताएका छन्। उनले आफूहरूको ध्यान उमेरअनुकूल उत्पादनहरू र अभिभावकीय नियन्त्रणसम्बन्धी सुविधाहरू निर्माणमा केन्द्रित रहेको बताए। मुद्दा दायर गर्ने फ्लोरिडाका १६ वर्षीय किशोरले आफू आठ वर्षको उमेरदेखि सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न थालेको र यसको लतमा परेको बताएका थिए। लतका कारण निद्रा हराएको र डिप्रेसन तथा चिन्ताको शिकार भएको अदालत कागजातमा उल्लेख छ।
सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले जानाजानी प्रयोगकर्तालाई लत बसाल्ने गरी आफ्नो प्लेटफर्महरू डिजाइन गरेको दाबी गर्दै क्यालिफोर्नियाको अदालतमा परीक्षण हुने यो दोस्रो मुद्दा हो। सुनुवाइ आगामी जुलाई २७ देखि सुरु हुँदैछ। क्यालिफोर्नियाको राज्य अदालतमा सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरू विरुद्ध लतसम्बन्धी ३ हजार ३०० भन्दा बढी मुद्दाहरू विचाराधीन छन्। त्यस्तै, क्यालिफोर्नियाकै संघीय अदालतमा व्यक्तिहरू, विद्यालय क्षेत्र, नगरपालिकाहरू तथा राज्यले दर्ता गरेका अन्य २ हजार ६०० मुद्दाहरू विचाराधीन छन्। कम्पनीहरूले ती आरोपहरू अस्वीकार गर्दै किशोरकिशोरी र युवालाई सुरक्षित राख्न व्यापक कदम चालिरहेको दाबी गरिरहेका छन्।
यसअघि मार्चमा सम्पन्न पहिलो चरणको सुनुवाइमा अदालतले युट्युब र इन्स्टाग्राम लत लागेको एक महिलाको पक्षमा फैसला गर्दै मेटालाई ४२ लाख डलर र गुगललाई १८ लाख डलर क्षतिपूर्ति तिर्न आदेश दिएको थियो। त्यसैगरी, जुन महिनामा संघीय अदालतमा सुरु हुन लागेको केन्टकी विद्यालय क्षेत्रको अर्को मुद्दामा सुनुवाइ अगावै चार कम्पनीहरूले संयुक्त रूपमा २ करोड ७० लाख डलर तिरेर मिलापत्र गरेका थिए। लस एन्जलस र संघीय अदालतका मुद्दाको अतिरिक्त, अमेरिकाका लगभग सबै राज्यले आफ्ना स्थानीय अदालतहरूमा यी कम्पनीहरू विरुद्ध मुद्दा दायर गरिसकेका छन्। विशेषगरी न्यू मेक्सिकोको अदालतले फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ह्वाट्सएपको सुरक्षा सम्बन्धमा गलत जानकारी दिएको भन्दै मेटालाई ३७ करोड ५० लाख डलर जरिवाना तिर्न आदेश दिइसकेको छ। अर्को महिना मेटाले टेनेसी राज्यले दायर गरेको मुद्दामा पनि अदालतको सामना गर्नेछ।
