सहकारी क्षेत्रको बचत ८ महिनामा एक खर्बले घट्यो, कोपोमिसमा विश्वसनीयताको अभाव देखियो

समाचार संक्षेपमा सञ्चालनात्मक समीक्षा गरिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्ममा सहकारी क्षेत्रको कुल बचत करिब एक खर्ब रुपैयाँले घटेर १० खर्ब २९ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ। सहकारी विभाग र कोपोमिसमा रहेका तथ्यांकहरू एकरूप नहुने कारणले सहकारी संस्थाहरूको आधिकारिक संख्या तथा विवरण यकिन गर्न गाह्रो भएको आयोगले जनाएको छ। बचत र ऋण लगानी घटेको साथै आठ महिनामा सहकारी सदस्य संख्यामा करिब आठ लाखले कमी आएको विभागले उल्लेख गरेको छ।

१५ असार, काठमाडौं। चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्ममा सहकारी क्षेत्रको कुल बचत करिब एक खर्ब रुपैयाँले घटेको छ। गत असारसम्म सहकारी क्षेत्रको कुल बचत ११ खर्ब रहेको थियो, जुन ८ महिनामा करिब एक खर्बले कमी आएको हो। सहकारी विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्षको असार मसान्तसम्म सहकारी क्षेत्रको कुल बचत ११ खर्ब २५ अर्ब २८ करोड थियो। तर, चालु आर्थिक वर्षको फागुन मसान्तसम्म उक्त राशि १० खर्ब २९ अर्बमा झरेको छ।

यद्यपि, कोपोमिसमा रहेको तथ्यांकहरूको विश्वसनीयता घट्दो छ। सहकारी क्षेत्रको बेथिति जाँचबुझ आयोगले पनि कोअपरेटिभ एन्ड पोभर्टी रिलेटेड इन्फर्मेसन सिस्टम (कोपोमिस) मा भरपर्दो र विश्वसनीय तथ्यांक उपलब्ध नभएको स्पष्ट पारेको छ।

‘कोपोमिस सञ्चालनमा आएको करिब ८ वर्ष वितिसकेको छ, तर यसले भरपर्दो र विश्वासनीय तथ्यांक उपलब्ध गराउन नसकेको छ,’ आयोगको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ, ‘कोपोमिसको तथ्यांकलाई आधार मान्ने हो भने सहकारी संस्थाको संख्या समेत यकिन हुँदैन।’

अधिकारीहरूले उल्लेख गरे अनुसार, सहकारी विभागले उपलब्ध गराएको तथ्यांकहरूमा पनि अन्तर देखिन्छ। विभागले प्रत्येक आर्थिक वर्षमा दर्ता भएका सहकारी संस्थाहरूको प्रदेश अनुसार विवरणमा संख्या ३६,९४२ देखिन्छ। संघीयता लागु भएपछि विभिन्न निकाय र तहहरूलाई बुझाइएको फाइल विवरणमा सहकारी संस्थाको संख्या ३४,७१० रहेको छ भने कोपोमिसमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ सम्म ४१,१८७ संस्थाहरू रहेको उल्लेख छ।

प्रतिवेदनले भनिसकेको छ, ‘यसरी हेर्दा सहकारी संस्थाको यकिन तथ्यांक उपलब्ध हुने अवस्था छैन। तथ्यांक यकिन हुने गरी व्यवस्थापन गर्न आवश्यक छ।’