नेपालमा पहिलोपटक गरिएको जनसांख्यिकीय सर्वेक्षणले देखाएको छ कि देशका आधा भन्दा बढी परिवारका कम्तिमा एक सदस्यले जीवनभरमा कहिल्यै पर्यटन गरेका छैनन्, जुन तथ्य अधिकारीहरूले सार्वजनिक गरेका छन्। “तर आधा भन्दा बढी परिवारले आफ्नो जीवनकालमा कुनै पनि पर्यटकिय गन्तव्यमा यात्रा गरेका छैनन्। यो अत्यन्त ठूलो हिस्सा हो,” राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयका उप-प्रमुख तथ्यांक अधिकारी तथा प्रवक्ता ढुण्डीराज लामिछानेले भने। “आन्तरिक पर्यटनको योगदान हामीले अनुमान गरेजस्तो सामान्य छैन।”
आन्तरिक पर्यटन सर्वेक्षण अनुसार करिब ६९ लाख परिवारमध्ये ५२ प्रतिशतले आन्तरिक पर्यटनमा भाग लिँदा अर्थतन्त्रमा करिब १ खर्ब ४४ अर्ब रुपैयाँ योगदान गरेको देखिएको छ। प्रचलित मूल्यमा नेपालमा आन्तरिक र बाह्य पर्यटनमा वार्षिक रूपमा ७ खर्ब ७ अर्ब रुपैयाँ खर्च हुने आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को सर्वेक्षणले देखाएको छ। पर्यटन कर्मीहरूको संस्था प्यासिफिक एसिया ट्राभल एसोसिएसन (पाटा), नेपालको अध्यक्षले भने, “पर्यटनको स्थिरता दिँदै आएको आन्तरिक पर्यटन कमजोर देखिनु चिन्ताजनक विषय हो र यसमा आवश्यक रूपमा कारबाही गर्नुपर्छ।”
“जहाँ आफ्नै देशका मानिसहरू रमाउन सक्दैनन्, उनीहरू पर्यटनका लागि तयार छैनन् भन्ने बुझिन्छ। तर नेपाल त्यस्तो देश होइन, र यस्तो सोचलाई फैलिन दिइनु हुँदैन,” पाटा-नेपालका अध्यक्ष खेम लकाईले बताएका छन्। घुमफिरमा युवा पुस्ताको अग्रता उप-प्रमुख तथ्यांक अधिकारी तथा प्रवक्ता ढुण्डीराज लामिछानेले उल्लेख गरेका छन् कि आन्तरिक पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो खर्च युवा पुस्ताले गर्ने गरेको छ र त्यसमा युवाहरू सर्वाधिक संलग्न छन्।
उनका अनुसार ४४ वर्ष उमेरसम्मका सामान्य व्यक्तिहरू धेरै घुमफिर गर्ने भए पनि २७ वर्ष मुनिका जेनेरेसन जेड पुस्ता अग्रणी छ। “यसले पर्यटन संस्कृतिको विकासमा सकारात्मक योगदान पुर्याइरहेको स्पष्ट छ,” लामिछानेले बताए। “आर्थिक रूपमा मध्यवर्ती खर्चहरू कटौती गर्नु आवश्यक छ। यस अनुसार सर्वेक्षणले आर्थिक वर्षको कुल अर्थतन्त्र ५४ खर्ब ५४ अर्ब रहेको समयमा त्यसमा आन्तरिक पर्यटनको योगदान करिब २.६५ प्रतिशत रहेको देखाउँछ,” उनले थपे।
