इरानले अमेरिकी एमक्यू-९ ड्रोन खसालेको दाबी, धेरै देशका लागि आर्थिक जोखिमको चेतावनी

इरानको एयर डिफेन्स युनिटले अमेरिकी एमक्यू-९ ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। अमेरिकाले भने अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। अमेरिका र इरानबीचको बढ्दो तनावका कारण होर्मुज स्ट्रेटमा जहाज आवतजावत ठप्प हुँदा विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा अस्थिरता देखिएको छ। इरानले अमेरिकामाथि बुशहर आणविक केन्द्र लगायतका स्थानहरूमा हमला गरेको आरोप लगाएको छ, जबकि अमेरिकाले पछिल्लो विष्फोटहरूमा आफ्नो सहभागिता अस्वीकार गरेको छ। २६ असार, काठमाडौं।

इरानले बुधबार आईआरजीसीको एयर डिफेन्स युनिटले उक्त ड्रोन पत्ता लगाएर इन्टरसेप्ट गरी नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। यद्यपि अमेरिकाले यस दाबीमाथि अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक जवाफ दिएको छैन। विगत दुई दिनमा अमेरिकाले इरानका १७० भन्दा बढी सैन्य केन्द्रहरूमा मिसाइल र ड्रोन हमलाहरू गरेको दाबी गरेको छ। अमेरिकाका अनुसार यी हमलामा एयर डिफेन्स प्रणाली, मिसाइल तथा ड्रोन भण्डार, सैन्य स्पीड बोट र होर्मुज स्ट्रेट वरपर रहेका सैन्य केन्द्रहरूलाई लक्षित गरिएको थियो।

इरानका एक अधिकारीका अनुसार अमेरिकाले बुशहर आणविक केन्द्रलाई लक्षित गरी हवाई हमला गरेको छ, तर केन्द्रमा कुनै क्षति पुगेको छैन। यसैबीच, आईआरजीसीले अमेरिकालाई होर्मुज स्ट्रेटमा दखल नगर्न चेतावनी दिँदै भनेको छ कि अमेरिकी हमला जारी रह्यो भने त्यहाँ सामान्य आवातजावत पुनःस्थापना नहुन सक्नेछ र यसको असर विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा पर्नेछ। अमेरिकाको हमलापछि जवाफी कारबाही स्वरूप इरानले बहराइन, कुवेत र जोर्डनमा रहेका अमेरिकी सैन्य केन्द्रहरूमा मिसाइल प्रहार गरेको छ।

अर्कोतर्फ, अमेरिकी अधिकारीहरूले यी नयाँ हमलामा अमेरिकी सेना सहभागी नभएको र अहम मञ्चमा अझै तेहरानसँग कूटनीतिक समाधान खोजिरहेको बताएका छन्। विज्ञहरूले यसको पछाडि इजरायलको हात हुन सक्ने अनुमान गरेका छन्। इरानमाथि दुई दिनसम्म ठूलो सतहमा गरिएको हमलापछि अमेरिकाले बिहीबार नयाँ ‘एयरस्ट्राइक’ नगरेको दाबी गरिएको छ। कतार, पाकिस्तान र अन्य क्षेत्रीय देशहरूले अमेरिका र इरानबीच तनाव कम गराउन र प्राविधिक स्तरको वार्ता पुनः सुरु गराउन मध्यस्थता गरिरहेको बताइएको छ।

अल जजीराका अनुसार, इरानले एकै छिनमा कम्तीमा १ करोड ब्यारेल कच्चा तेल र फ्युल आयल निर्यातका लागि पठाएको छ। अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्वका बावजुद शुक्रबारको सुरुवाती कारोबारमा कच्चा तेलको मूल्यमा सामान्य गिरावट आएको छ। ब्रेन्ट क्रूडको मूल्य ६ सेन्ट (०.०८ प्रतिशत)ले घटेर ७६.२४ डलर प्रति ब्यारेलमा झरेको छ भने अमेरिकी डब्लुटीआई क्रूड ४ सेन्ट (०.०६ प्रतिशत)ले घटेर ७२.०४ डलर प्रति ब्यारेलमा कारोबार भएको छ।