Skip to main content

गणेश नेपालीको आत्मदाह: महानगर प्रहरीको अधिकार र आचरणमाथि प्रश्न उठ्यो

बिहीवार दिउँसो काठमाण्डौको त्रिपुरेश्वरमा गणेश नेपाली नामक युवकले रोकिराखेको मोटरसाइकलमा ‘ह्वील लक’ लागेको विषयमा महानगर प्रहरीले विवाद गरिरहेको अवस्थामा गर्दै आत्मदाह गर्ने घटना भएका छन् जसले महानगर प्रहरीको अधिकार र आचरणबारे प्रश्नहरू उठाएका छन्। आखिर महानगर प्रहरीका अधिकारहरू के हुन्? विभिन्न निकायहरूले अनियमित जरिवाना र सजायहरू लगाउँदा कसरी होसियारी अपनाउनु पर्छ? जस्ता प्रश्नहरू व्यापक रूपमा उठेका छन्।

गम्भीर जलनका कारण अस्पतालमा भर्ना भएका मुगुका २५ वर्षीय गणेश नेपालीलाई अस्वस्थ अवस्थाका कारण तत्काल भारत लैजान नसकिएको जानकारी सरकारले शुक्रबार बिहान दिएको थियो। तर केही घण्टामै वीर अस्पतालले उपचारका क्रममा उनको मृत्यु भएको जनाएको छ। यस घटनाले काठमाण्डौ महानगर प्रहरी प्रमुखलाई दुःखी बनाएको छ, तर उनले आफूहरूले कानुनअनुसार मात्र काम गरेको पनि स्पष्ट पारेका छन्।

स्थानीय तहहरूलाई संविधानले विभिन्न अधिकार तोकेको छ। स्थानीय तहहरूले आफ्नै कानुन बनाउन पाउने व्यवस्था संविधानमा छ। संविधानको अनुसूची ८ मा स्थानीय तहहरूले नगर प्रहरी गठन र व्यवस्थापन गर्न पाउने उल्लेख छ। काठमाण्डौ महानगरपालिकाले नगरसभाबाट पारित गरेको महानगर प्रहरी ऐन, २०८० अनुसार महानगर प्रहरी सेवा अहिले कार्यान्वयनमा छ। काठमाण्डौ महानगर प्रहरी प्रमुख विष्णुप्रसाद जोशीका अनुसार, “उक्त ऐनको दफा ७ (ग) ले हामीलाई बजार तथा सवारी पार्किङ स्थलको नियमन र व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी दिएको छ।”

गणेश नेपालीको आत्मदाहबारे कुरा गर्दै शुक्रबार संसदमा नेपाली कांग्रेसकी प्रमुख सचेतक बासना थापाले सरकारलाई तीव्र आलोचना गरिन्। उनले करिब साढे तीन वर्षअघि भएको आत्मदाहको घटनामा तत्कालीन काठमाण्डौ महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहद्वारा लेखिएको पोस्टलाई पनि स्मरण गराइन्। “हिजोको घटनामा तपाईंको मौनता किन? विपक्षमा हुँदा सरकारलाई कडा प्रश्न उठाउने तपाईँ अहिले सरकारको नेतृत्वमा हुँदा ती प्रश्नहरूको जवाफ दिन किन टाढा हुनुहुन्छ?” थापाले प्रश्न गरिन्।