नेपालमा अहिले सम्मकै धेरै परिमाणमा विदेशी मुद्रा सञ्चिति र रेमिटेन्स अर्थात् विप्रेषण आप्रवाह भएको छ, जुन तथ्यांक नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रकाशित गरेको छ। केन्द्रीय बैंकका अनुसार गत जेठ मसान्तसम्म विदेशी विनिमय सञ्चिति ३७ खर्ब ५५ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ। सो अवधिमा विप्रेषण आप्रवाह ३८.२ प्रतिशतले बढेर २१ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको देखिन्छ।
विज्ञहरूले विदेशी मुद्रा सञ्चिति बढ्नुका सकारात्मक र नकारात्मक दुवै पक्षहरू रहेको बताउँछन्। उनीहरूले देशमा ठूला परियोजना अगाडि नबढेसम्म विदेशी मुद्राको भण्डार खासै घट्ने सम्भावना नरहेको बताएका छन्। केन्द्रीय बैंकले कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति ४०.३ प्रतिशतले बढेर २०८३ सालको जेठ मसान्तसम्म ३७ खर्ब ५५ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ पुगेको जनाएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार २०८२ असार मसान्तसम्म विदेशी विनिमय सञ्चिति रु २६ खर्ब ७७ अर्ब ६८ करोड रहेको थियो। अमेरिकी डलरमा यो सञ्चिति २०८२ असार मसान्तसम्म १९ अर्ब ५० करोड रहेकोमा २०८३ जेठ मसान्तसम्म २६.५ प्रतिशतले वृद्धि भई २४ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। कुल विदेशी विनिमय सञ्चितिमध्ये राष्ट्र बैंकमा रहेको सञ्चिति २०८२ असार मसान्तसम्म रु २४ खर्ब १४ अर्ब ६४ करोड रहेकामा २०८३ जेठ मसान्तसम्म ३७.९ प्रतिशतले वृद्धि भई रु ३३ खर्ब ३० अर्ब ७ करोड पुगेको छ।
सकारात्मक कुरा के हो भने वस्तु तथा सेवा आयात धान्न विदेशी विनिमय सञ्चिति आवश्यक भएकोले यसको बढ्नु कुनै पनि देशका लागि सकारात्मक पक्ष हो। पूर्व गभर्नर दीपेन्द्रबहादुर क्षेत्रीले तर्क प्रस्तुत गरेका छन् कि नेपाल जस्तो भूपरिवेष्टित देशका लागि पर्याप्त विदेशी विनिमय सञ्चिति हुनु आवश्यक छ। तर, अर्थशास्त्रीहरूले अनावश्यक संचित हुनु राम्रो संकेत नहुने बताउँछन्। रेमिटेन्स स्रोतलाई समुचित खर्च गर्न नसक्दा समस्या देखिएको छ।
