Skip to main content

ओखर आयातमा अस्वाभाविक वृद्धि, घरेलु खपत कि तस्करी?

नेपालमा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ओखरको आयात परिमाण र मूल्य दुवै अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढीले बढेको छ। भन्सार विभागका अनुसार ३ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ बराबरको ९४ लाख किलो ओखर आयात गरिएको छ, जुन अघिल्लो वर्षभन्दा १३२ प्रतिशत बढी हो। नेपाल र भारत बीचको भन्सार शुल्क अन्तरका कारण चीनबाट आयात गरिएको ओखर अवैध रूपमा भारततर्फ तस्करी भइरहेको छ भन्ने सूचना पनि प्राप्त भएको छ।

हालसालै नेपालमा ओखर आयातमा अत्यधिक वृद्धि देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ओखर आयात परिमाण तथा मूल्य दुवैमा अघिल्लो वर्ष २०८१/८२ तुलनामा दोब्बर भन्दा बढी वृद्धि भएको छ। यो तथ्य भन्सार विभागका तथ्यांकले पुष्टि गरेका छन्। भन्सार विभागका तथ्यांक अनुसार उक्त आवमा व्यापारीहरूले ३ अर्ब ५३ करोड ६६ लाख ९२ हजार रुपैयाँ बराबरको ९४ लाख ८ हजार २ सय ६२ किलो ओखर आयात गरेका थिए।

ओखर आयातको तीव्र वृद्धिसँगै सरकारले भन्सार राजस्व संकलनमा पनि वृद्धी भएको छ। २०८१/८२ मा ६२ करोड ९६ लाख राजस्व सङ्कलन भएकोमा, २०८२/८३ मा यो संख्या ८६ करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। बजारका विज्ञहरूका अनुसार व्यापारीहरूले ओखरलाई पनि आम्दानीको एउटा नयाँ आयाम बनाइएको छ।

तर नेपालमा ओखर आयातमा अस्वाभाविक वृद्धि हुनुमा केवल आन्तरिक खपत मात्रै कारण छैन। भारत सरकारले आफ्ना कश्मीरी किसान संरक्षणका लागि अमेरिका, चीन लगायतका तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने ओखरमा १०० देखि १२० प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क लगाएको छ। नेपालमा भने ओखर आयात गर्दा मात्र १० प्रतिशत भन्सार र १३ प्रतिशत भ्याट लाग्छ। यसले व्यापारीहरूलाई चीनबाट सस्तो मूल्यमा ओखर आयात गरेर अवैध बाटो हुँदै भारत तस्करी गर्न प्रोत्साहित गरेको छ।