नेपालमा गणितीय विज्ञान अनुसन्धान केन्द्र स्थापना

नेपालमा गणितीय विज्ञानको अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र अन्तरविषयक सहकार्यलाई सुदृढ पार्न गणितीय विज्ञान अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गरिएको छ। यस केन्द्रले कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डाटा विज्ञान र गणितीय मोडलिङ मार्फत वैज्ञानिक प्रगति, शैक्षिक उत्कृष्टता र व्यावहारिक प्रविधि हस्तान्तरणमा विशेष जोड दिने लक्ष्य राखेको छ। अध्यक्ष डा. जीवन काफ्लेले अन्तरविषयक अनुसन्धानको माध्यमबाट राष्ट्रिय विकासमा योगदान पुर्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै ज्ञानमा आधारित अर्थतन्त्र निर्माणका लागि आवश्यक लगानीको आवश्यकता औंल्याउनुभयो। ११ साउन, काठमाडौं।

गणितीय विज्ञान अनुसन्धान केन्द्रको प्रमुख उद्देश्य शुद्ध तथा अनुप्रयुक्त गणित, तथ्यांक विज्ञान, डाटा विज्ञान, बीमाङ्कीय विज्ञान, कम्प्युटेसनल विज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, मेसिन लर्निङ, वैज्ञानिक गणना, उच्च कार्यसम्पादन कम्प्युटिङ र गणितीय मोडलिङमार्फत राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अनुसन्धान, शैक्षिक उत्कर्ष, वैज्ञानिक नवप्रवर्तन र प्रविधि विकासलाई प्रवर्द्धन गर्नु हो। केन्द्रले भू-भौतिकीय मोडलिङ, वायु र जल प्रदूषण मोडलिङ, जैव–तरल मोडलिङ, जैव–गणित, फ्र्याक्सनल क्याल्कुलस, कम्प्युटेसनल सिमुलेसन, सङ्ख्यात्मक विधि लगायत अन्य अन्तरविषयक अनुसन्धानका क्षेत्रमा उच्चस्तरीय अध्ययन र अनुसन्धान सञ्चालन गर्ने जनाएको छ।

अध्ययनबाट प्राप्त ज्ञान, प्रविधि, गणितीय मोडल र सफ्टवेयरलाई उद्योग, शैक्षिक संस्था र सरकारी तथा गैरसरकारी निकायहरूसँग सहकार्य गरी व्यावहारिक प्रयोगमा ल्याउने, प्रविधि हस्तान्तरण गर्ने र समाजोपयोगी सेवामा रूपान्तरण गर्ने लक्ष्य केन्द्रले राखेको छ। केन्द्रले विश्वविद्यालय, अनुसन्धान संस्था, पेशागत समाज, उद्योग र सरकारी निकायबीच राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार गर्दै अनुसन्धान क्षमतामा वृद्धि, उच्चस्तरीय वैज्ञानिक प्रकाशन, प्रविधि विकास, युवा अनुसन्धानकर्ताको क्षमता अभिवृद्धि र वैज्ञानिक जनशक्ति उत्पादनमा विशेष जोड दिनेछ।

अध्यक्ष डा. जीवन काफ्लेले गणितीय विज्ञान आधुनिक विज्ञान र प्रविधिको आधारशिला भएको उल्लेख गर्दै शुद्ध गणित र अनुप्रयुक्त गणितबीच सम्बन्धलाई थप सुदृढ पार्दै अन्तरविषयक अनुसन्धानमार्फत राष्ट्रिय विकासमा योगदान पुर्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो। केन्द्रको कार्यसमितिमा अध्यक्षमा डा. जीवन काफ्ले, उपाध्यक्षमा पुष्प निधि गौतम, महासचिवमा डा. चुडामणि पोखरेल, सचिवमा शंकर परियार, कोषाध्यक्षमा विष्णुप्रसाद भण्डारी र सदस्यहरूमा डा. बेखा रत्न डंगोल, ईश्वर प्रसाद पौडेल, केदारनाथ छत्कुली र टुक बहादुर राना छन्। गणितीय विज्ञान अनुसन्धान केन्द्रमा हाल विभिन्न विश्वविद्यालय र अनुसन्धान संस्थासँग आबद्ध करिब ४० जना अनुसन्धानकर्ता तथा अनुसन्धान विद्यार्थीहरू संलग्न रहेका छन्।