प्राकृतिक विपद्को बेला चीनले भोगिरहेका छन् नयाँ चुनौती – एआईले सिर्जना गरेका नक्कली भिडियोहरू
टाइफून नोलको प्रभावसँग जुधिरहेको चीनका अधिकारीहरूलाई अर्को गम्भीर चुनौती सामना गर्नुपर्ने सम्भावना रहेको छ: कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रयोग गरी बनाइएका अत्यन्तै भ्रामक र खतरनाक भिडियोहरू। केही महिनायता शक्तिशाली आँधीबेहरी र बाढीका कारण सामाजिक सञ्जालमा डुबेका क्षेत्रका नक्कली भिडियोहरू भाइरल छन् – जसमा तैरिरहेका शवहरू, प्रभावित नभएका इलाकामा पनि गम्भीर बाढी झल्काउने गलत दृश्यहरू र आपतकालीन उद्धार र राहतका नक्कली विवरणहरू रहेका छन्। कहिलेकाहीं बिजुली काटिएको झुठो सूचना दिने भिडियोहरूले मानिसहरूलाई आवश्यक सामग्री किन्न हतारिन बाध्य बनाएको छ। यस्ता भिडियोहरूले वास्तविक जोखिममाथि आधारित भ्रामक सूचना फैलाएको देखिएको छ।
गत जुलाईको सुरुमा क्वाङ्सी प्रान्तको जेङजोउ सहरमा आएको बाढीका कारण सयौं सर्प प्रजनन स्थलबाट भागेका थिए भने पछि नदीमा गोही छोडिएको देखाउने नक्कली तस्बिरसमेत सार्वजनिक गरिएको थियो। यी तनावपूर्ण र जटिल उद्धारका अवस्थामा अधिकारीहरूलाई असजिलोमा नपर्ने प्रयास छ। तर चीनले भारी लगानी गरेको एआई प्रविधिले साधारण जनताहरूलाई धोका दिन सजिलो उपकरणहरू प्रदान गर्ने जोखिम देखिन्छ। जेजियाङ प्रहरी विभागका अनलाइन सार्वजनिक सुरक्षासम्बन्धी उपप्रमुख खुवाङ झिखुवा चीनको सरकारी सञ्चारमाध्यमसँग बताए, “धेरै कन्टेन्ट क्रिएटरहरू विपद्का समाचारलाई sensationalize गरि धेरै फलोअर बनाउन चाहन्छन्, किनभने यस्ता सामग्रीले धेरै लाइक र भ्यूहरू ल्याउँछ।” हालै झुठा रिपोर्ट र भिडियो बनाउनेहरू पक्राउ परेका छन् र उनीहरूलाई जेल सजायदेखि जरिवाना तिराउनेसम्म कारबाही गरिएको छ।
तर विज्ञहरूले गल्तीपूर्ण सूचना फैलिने सङ्कट अझै देखा पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको सेन्ट्रल पार्टी स्कूल पत्रिकामा प्रकाशित प्राध्यापक चेन बिनले भनेका छन्, “एआईले झूठा सूचना बनाउने प्रविधि अवरोधलाई घटाइदिएको छ।” ईस्ट चाइना यूनिभर्सिटी अफ पलिटिकल साइन्स एन्ड लका प्राध्यापक जाओ फुपिङले भने, यस्ता झूठा सामग्री प्रकाशनका उद्देश्य फरक-फरक हुन्छन्। केही मनोरञ्जनका लागि तयार पार्छन् भने केही व्यक्तिगत फाइदाका लागि दर्शक वा क्लिक प्राप्त गर्न।
चीन सरकारले आफूलाई विश्वभरि अग्रणी प्रविधि महाशक्ति बनाउन एआई प्रवल रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ। सन् २०१७ मा चीनले एआईलाई राष्ट्रको प्रगतिको प्रमुख प्रेरक शक्ति घोषणा गरेको थियो। प्राध्यापक सु सियाओकेका अनुसार चीनले विश्वसनीय सूचना पूर्वाधार निर्माण गर्नुपर्छ। यसमा सरकारले सञ्चालित प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली र विपद्सम्बन्धी सूचना प्रणाली समावेश हुन सक्छन्। तर आपतकालीन अवस्थामा प्रहरी सर्वसाधारणलाई केवल आधिकारिक र प्रमाणिकृत स्रोतहरूमा विश्वास गर्न आग्रह गरिरहेको छ। निङ्बो पब्लिक सेक्युरिटी ब्यूरोका जाओ काइले भने, “विपद्सम्बन्धी सूचनालाई अपरिचित स्रोतबाट पाएमा शङ्का गर्नुपर्छ र आधिकारिक सूचनामात्र भरोसा गर्नुपर्छ।”
