संयुक्त राज्य अमेरिकाको भिसा धरौटी नियम स्थायी, नेपालीले तिर्नुपर्ने धरौटी ३० लाख रुपैयाँसम्म
संयुक्त राज्य अमेरिकाले ‘टुरिस्ट’ वा ‘बिज्निस’ भिसाका लागि आवेदन गर्दा धरौटी बुझाउनुपर्ने कार्यक्रमलाई स्थायी गर्दै धरौटी रकम २०,००० डलर (३० लाख ४१ हजार नेपाली रुपैयाँभन्दा बढी) सम्म पुर्याएको छ। अमेरिकाले ५० वटा देशसँगै नेपाललाई पनि भिसा धरौटी अनिवार्य सूचीमा राखेको छ। नेपाली अधिकारीहरूले केही समयअघि सो सूचीबाट नेपाललाई हटाउन अमेरिकी सरकारलाई अनुरोध गरेका थिए। अमेरिकी सरकारको फेडरल रजिष्टरमा प्रकाशित पछिल्लो सूचनाले ‘टुरिस्ट’ वा ‘बिज्निस’ भिसाका लागि २० हजार डलरसम्म धरौटी स्थायी रूपमा अनिवार्य गरिएको जनाएको छ। यो नियम आउँदो सोमबारदेखि लागु हुनेछ।
सन् २०२५ मा अमेरिकाले १५ हजार डलर धरौटी नियमलाई परीक्षण कार्यक्रमका रूपमा सुरु गरेको थियो। यस वर्षको जनवरी २१ मा नेपाललाई पनि भिसा धरौटी नियम लागू हुने देशको रूपमा सो सूचीमा थपिएको थियो। भेनेजुएला र क्युबा जस्ता देशहरूको सूचीमा नेपाल थपिनुले परराष्ट्र नीति विज्ञहरूमा चिन्ता उत्पन्न भएको छ। अमेरिकाले भिसा धरौटी परीक्षण कार्यक्रम प्रभावकारी देखिएको उल्लेख गर्दै नियम स्थायी बनाएको जनाएको छ। परीक्षणमा रहेका देशहरू नयाँ नियम लागु हुँदा पनि सो सूचीमै रहने जनाइएको छ।
धरौटी अनिवार्य सूचीमा रहेका ५० देशबाट सन् २०२४ मा ४५,४८८ व्यक्ति अमेरिकामा निर्धारित समयभन्दा बढी समय बसेका भए तापनि परीक्षण कार्यक्रमका पहिलो १० महिनामा ५० भन्दा कम मात्र भिसा अवधि नाघ्ने फेला परेकाले नियम प्रभावकारी रहेको उल्लेख गरिएको छ। धरौटी लागू भएपछि भिसा जारी दर पनि उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। अघिल्लो वर्षका १० महिनाको तुलनामा परीक्षण अवधिमा जुलाईसम्ममा भिसा जारी दर ८३%ले कमी आएको बताइएको छ। अमेरिका पूर्व राष्ट्रपति ट्रम्पको विदेश नीतिको अंगका रूपमा यसलाई भिसा अवधि भन्दा बढी बस्ने जोखिमबाट बचाउने उपायको रूपमा व्याख्या गरिएको छ।
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकार गठन भएको १०० दिन नाघेको बेला परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले अमेरिकी अधिकारीहरूसँगको संवादमा भिसा धरौटी सूचीबाट नेपालको नाम हटाउन आग्रह गरेको बताएका थिए। उनले भनेका थिए: “हरेक उच्चस्तरीय भ्रमणमा, राजदूतावासका प्रतिनिधिहरू समेत मैले फोनमा कुराकानी गर्दा यो विषय प्रष्ट उठाएको छु। अमेरिकी अधिकारीहरूले भन्छन् यो वैज्ञानिक आधारमा गरिएको छ।” अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक प्रवक्ताले भनेका थिए, “भिसा धरौटी परीक्षणले अवैध आप्रवासन रोक्न प्रभावकारी भूमिका खेलेको छ।”
