ट्रम्पद्वारा क्यानडामाथि ५० प्रतिशत भन्सार लगाउँदा क्यानडाको प्रतिक्रिया के रह्यो?

समाचार सारांशः अमेरिका र क्यानडाबीच वाशिङ्टन डीसीमा तीन दिनसम्म चलेको व्यापार सम्झौता वार्ता असफल भएको छ। वार्ता असफल भएपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार मध्यरातदेखि क्यानडाबाट आयात हुने २० अर्ब डलर बराबरका सामानमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लगाएका छन्। प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाले जति भन्सार लगाउँछ, क्यानडाले पनि तेतिकै जवाफ दिने बताएका छन्। ६ भदौ, काठमाडौं। अमेरिका र क्यानडाबीच तीन दिनसम्म चलेको व्यापार सम्झौता वार्ता असफल भएको छ। वार्ता विफल भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार मध्यरातदेखि क्यानडाबाट आयात हुने २० अर्ब डलर बराबरका वस्तुमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लागू गरेका छन्। यो नयाँ भन्सार महसुल क्यानडाबाट अमेरिका पठाइने कुल वस्तुहरूको करिब ५ प्रतिशत भागमा लागू हुनेछ। अमेरिका र क्यानडाका अधिकारीहरूले वाशिङ्टन डीसीमा तीन दिनसम्म वार्ता गरे पनि सम्झौतामा अन्तिम रूप दिन सकेनन्। क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाले जति भन्सार महसुल लगाउँछ, क्यानडाले पनि त्यसको बराबर जवाफ दिने बताएका छन्। अमेरिकी पक्षः राम्रो अफर दिएका थियौँ, क्यानडाले अवसर गुमायो अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिमण्डल (यूएसटीआर) ले सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै दुई देशबीच व्यापार सम्झौता नभएको र क्यानडाले अहम साझेदारीको अवसर गुमाएको बताएका छन्। यूएसटीआरका अनुसार, उनीहरूले क्यानडालाई कुनै पनि प्रमुख निर्यातकर्ताभन्दा राम्रो अफर दिएका थिए, तर क्यानडाका नयाँ माग र पहिलेका प्रतिबद्धताबाट पछि हटेपछि सम्झौता हुन सकेन। यूएसटीआरले थपेः यदि सम्झौता भएको भए एयरोस्पेस आपूर्ति शृङ्खला समन्वय, गलत व्यापार अभ्यास विरुद्ध आवश्यक कदम चाल्ने, खनिजहरूमा सहकार्य र अमेरिका-मेक्सिको-क्यानडा सम्झौता (यूएसएमसीए) को घोषणाजस्ता नतिजा आउँथे। किन यति धेरै भन्सार महसुल लगायो? अमेरिकाको दावी छ कि क्यानडाका केही व्यापार नीतिले अमेरिकी कम्पनीहरूलाई नोक्सान पुर्‍याइरहेको छ। दुई देशले थुप्रै मुद्दामा लामो समयदेखि विवाद गर्दै आएका छन् जसमा अटोमोबाइल, डेरी उत्पादन, मदिरा र काठ व्यापार मुख्य छन्। अमेरिकाले नयाँ भन्सार महसुल कात्तिक ३ गतेदेखि लगाउने घोषणा गरेको थियो, तर वार्ता सुरु गर्ने निर्णयपछि ट्रम्पले लागू गर्ने समयसीमा तीन दिनले थपेका थिए। अमेरिकी अधिकारीहरूले भनेका छन् कि धेरै विषयमा सहमति भइसकेको थियो, तर केही महत्वपूर्ण विषयमा दुई देशबीच सहमति हुन सकेन। १. अमेरिकी कारमाथि भेदभावको आरोप अमेरिकाले लामो समयदेखि गुनासो गर्दै आएको छ कि क्यानडाको व्यापार नीति अमेरिकी कार कम्पनीहरूलाई क्यानडामा न्यायोचित मौका दिँदैन। अमेरिकाले क्यानडाको बजार अझ खुला चाहन्छ। यसका लागि क्यानडाले अमेरिकी स्टिल, एलुमिनियम, कार र काठमा लगाएको भन्सार महसुलमा छुट मागेको थियो, तर अमेरिका तयार छैन। २. क्यानडाको डेरी बजार सुरक्षा क्यानडाले आफ्नो डेरी बजार विदेशी र सस्ता डेरी उत्पादनहरूबाट बचाउन कडाइका नियम बनाउँदै आएको छ। अमेरिका क्यानडामा आफ्ना दूध, चिज र अन्य डेरी उत्पादन सजिलै पस्ने चाहन्छ, तर क्यानडाले डेरी क्षेत्रमा धेरै छुट दिंदैन। यस विषयमा पनि मतभेद रहेको छ। ३. अमेरिकी मदिरामा प्रतिबन्ध क्यानडाका केही भागमा अमेरिकी मदिरा बिक्रीमा प्रतिबन्ध छ, जुन अमेरिकाले भेदभावको रूपमा लिन्छ। अमेरिकाले मदिरा सजिलै बेच्न अनुमति चाहन्छ। त्यस्तै, क्यानडाको काठ (सफ्टउड लम्बर) विषयमा पनि लामो समयदेखि विवाद छ। अमेरिका क्यानडाबाट आउने काठमा व्यापार प्रतिबन्ध र शुल्क लगाउँदै आएको छ। क्यानडाले अमेरिकामाथि जवाफी भन्सार महसुल लगायो अमेरिकाले ५० प्रतिशत भन्सार लगाएपछि क्यानडाले पनि समानुपाती जवाफी भन्सार घोषणा गरेको छ। प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाको दर अनुसार जवाफ दिने बताएका छन्। अर्थात्, अमेरिकाले क्यानडाली वस्तुमा जुन मूल्य बराबरको भन्सार लगाउँछ, क्यानडाले पनि त्यत्ति नै मूल्य बराबर अमेरिकी वस्तुमा भन्सार लगाउनेछ। यसले दुई देशबीच व्यापार तनाव कडा बनाएको छ। अमेरिका र क्यानडा दुवै ठूलो व्यापारिक साझेदार हुन्, जसले गर्दा भन्सार वृद्धिले व्यापार र वस्तु मूल्यमा असर पार्नेछ। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)