नरेन्द्र मोदी: बलियो छवि निर्माणमा वर्षौँ बिताएका नेता अब किन जेनजी रिल बनाउँदै छन्?

भारतका जेनजी पुस्ताका कैयौँले नरेन्द्र मोदीलाई साथी नठान्लान्। तर भारतीय प्रधानमन्त्री उनीहरूसँग त्यसैगरी कुरा गर्न खोज्दै छन्। ७५ वर्षीय यी नेताले लामो समययता आफ्ना भाषण, औपचारिक सम्बोधन तथा सचेततापूर्ण निर्मित छविमार्फत् बलियो नेताको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गर्दै आएका छन्। उनले पछिल्ला साताहरूमा आफूलाई थोरै अनौपचारिक शैलीमा युवाहरूमाझ लोकप्रिय फोटो तथा भिडिओ प्ल्याटफर्म इन्स्टाग्राममा पेश गरिरहेका छन्।

एक महिना अगाडिसम्म मोदीको टाइमलाइनमा सचेततापूर्ण छानिएका पोस्टहरू मात्र हुन्थे। अहिले भने स्पष्ट तथा युवाहरूलाई सम्बोधन गरिएका सेल्फी शैलीका भिडिओ राखिएका छन् जसमा उनले युवाहरूलाई “मित्र” भनेर सम्बोधन गरेका छन्। एउटा भिडिओमा उनले जेनजी युवाहरूमाझ चर्चित शब्दावली प्रयोग गर्दै दिल्लीको एक विद्यार्थी दीक्षान्त समारोहलाई सम्बोधन गरेको देखिन्छ। इन्स्टाग्राममा मोदीका १० करोड ६० लाख फलोअर्स छन्। सो प्ल्याटफर्ममा अत्यधिक फलोअर्स हुने विश्वका थोरै राजनीतिक नेताहरूमा उनी पर्छन्।

तर विगतमा सो प्ल्याटफर्ममार्फत् हुने उनका सञ्चारको लवज उनको टोली वा भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी)को सामाजिक सञ्जाल रणनीतिको केन्द्रमा थिएन। जबकि डिजिटल दुनियाँमा अरूलाई जितेकै कारण सन् २०१४ को आम निर्वाचनमा सो पार्टीले विजय हासिल गर्न सकेको चर्चा गरिन्छ। तर यो वर्ष भारतमा भएको युवाहरूको विरोध प्रदर्शनले परिस्थिति बदलियो। व्यङ्ग्यात्मक कारणले गठित ककरोच जनता पार्टी (सीजेपी)को नेतृत्वमा भएको आन्दोलन मिम, लाइभ स्ट्रीम तथा इन्स्टाग्राम रिलबाट सुरु भयो र सङ्घीय मन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्ने गरी बलियो बन्यो।

बीजेपीले चकित परेको देखिन्छ। एक दशकभन्दा बढ्ता समयदेखि सो हिन्दू राष्ट्रवादी पार्टीले ह्वाट्सएप ग्रुप, फेसबुक पेज तथा एक्समार्फत् आफूलाई अनलाइनमा सशक्त राजनीतिक शक्ति बनाएको लेखक तथा टिप्पणीकार अनुराग माइनस वर्माले बताए। तर युवा भारतीयहरूले अनलाइन सामग्री तथा राजनीतिलाई फरक ढङ्गले उपभोग गर्छन्। भारतको कुल जनसङ्ख्याको ६० प्रतिशत भन्दा धेरै ३५ वर्षभन्दा कम उमेरका छन्। अनि जेनजी (१९९७ र २०१२ का बीचमा जन्मिएकाहरू) समूह सन् २०२९ को आगामी आम निर्वाचनताका देशको सबभन्दा विशाल मतदाता समूहमध्ये एक हुने जानकारहरूले प्रक्षेपण गरेका छन्।