नेपाल-चीन सीमामा २०२६ साल असोज १० गते गएको बाढीपहिरोले नेपालमा ७०० भन्दा बढी जनाको ज्यान लिएको छ भने हजारौं व्यक्ति बेपत्ता भएका छन्। त्रिशूली र भोटेकोशी नदी प्रणालीमा हिमनदीको ठूलो भाग फुटेर खसेपछि बाढीपहिरो आएको हो, जसले नेपालीसहित विभिन्न देशका पर्यटक र तीर्थयात्रीहरूलाई असर गरेको छ। चिनियाँ र नेपाली उद्धार टोलीहरूले केरुङ सीमा नाकासहित प्रभावित क्षेत्रमा खोजीकार्य जारी राखेका छन्। यस विपत्तिमा पुनर्निर्माण र राहतका लागि चारदेखि पाँच अर्ब डलर आवश्यक पर्ने अनुमान गरिएको छ।
यस घटनाले विश्वका प्रमुख सञ्चारमाध्यमहरूको ध्यान खिचेको छ। अमेरिकी पत्रिका “द न्यूयोर्कर” का पत्रकार इशान थरूरले यस विपत्तिलाई विश्वव्यापी जलवायु अन्यायको प्रतीकको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनले जलवायु न्यायसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण प्रश्न उठाउँदै नेपालको विश्वव्यापी उत्सर्जनमा न्यून योगदान भए पनि हिमनदी प्रणालीले असमान रूपमा मूल्य चुकाइरहेको विषयलाई समेटेका छन्।
“द न्युयोर्क टाइम्स” ले यस घटनाको वैज्ञानिक पक्षलाई गहिरो रूपमा व्याख्या गरेको छ। पत्रिकाको अनुसार, करीब १७,००० फिट उचाइमा रहेको हिमनदीको लगभग २,००० फिट चौडा भाग फुटेर तल खस्दा बाटोमा पर्ने सबै वस्तुहरू भत्किएको छ। क्यानाडाको क्याल्गरी विश्वविद्यालयका वैज्ञानिक ड्यानियल शुगरले उपग्रह चित्रहरूको अध्ययनबाट यस क्षेत्रको तल्लो भाग बम विस्फोट भएको जस्तो देखिएको बताएका छन्।
गाड्जियनले यस विपत्तिलाई मुख्य रूपमा उद्धार र मानवीय संवेदनाको दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गरेको छ। बाढीपछि बनेको अवरोधक तालले थप बाढीको जोखिम सिर्जना गरेको र उद्धार कार्यमा कठिनाइ आएको तथ्य उल्लेख गरेको छ। रोयटर्सले यस घटनाको तथ्यांक निरन्तर अद्यावधिक गर्दै मृतक र बेपत्ता संख्या परिवर्तनलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। २२ वर्षीया माटी माया तामाङले आफ्ना आठ वर्षे छोरा जोयल घलेसँग पुनर्मिलन गरेको मर्मस्पर्शी कथा रोयटर्सले प्रस्तुत गरेको छ।
