भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीले बालबालिकामा पर्ने प्रभाव र सरकारले गर्ने कार्यहरू के-के छन्?
भोटेकोशी र त्रिशूली नदी किनारमा आएको बाढीका कारण प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भई विभिन्न होल्डिङ सेन्टरहरूमा रहेका बालबालिकाहरूलाई सामान्य अवस्थामा फर्काउन उनीहरूको खानपिन, बसोबास र मनोसामाजिक परामर्शमा विशेष ध्यान दिइएको छ, अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्। प्रभावित क्षेत्रका होल्डिङ सेन्टरहरूमा सरकारी तथा गैरसरकारी संस्था प्रतिनिधिहरूले प्रारम्भिक अध्ययन गर्दै बालबालिकालाई टोक्न वा अन्तर्क्रिया गर्न नचाहने मनोवृत्ति देखिएकाले उनीहरूलाई परामर्श दिन कार्य भइरहेको छ, उनीहरूले बताएका छन्।
राष्ट्रिय बालअधिकार परिषद्का प्रारम्भिक अध्ययनअनुसार, भदौ १० गतेको भीषण बाढीमा आमा-बुवा दुवै गुमाएका बालबालिकाको संख्या १०२ रहेको छ, जसमा ४९ बालिका र ५३ बालक छन्। त्यस्तै प्रभावित क्षेत्रका १५ गाउँपालिकाका करिब ३० होल्डिङ सेन्टरमा आमाबुवा भएको बालबालिकाको संख्या ६९२ रहेको परिषद्ले जनाएको छ। प्रारम्भिक अध्ययनअनुसार, प्रभावित बालबालिकाको कुल संख्या १,२३३ रहेको छ, जसमा ६३२ बालिका र ६०१ बालक रहेका छन्। तीमध्ये अपाङ्गता भएका बालबालिका २१ जना छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको बालसङ्घ संस्था युनिसेफको ताजा अनुमान अनुसार नेपालका ६ जिल्लामा करिब ८४,२७९ जनालाई बाढीले प्रभावित बनाएको र तीमध्ये ३२,०२१ बालबालिका रहेका छन्। युनिसेफले आफ्नो फेसबुक पेजमा उल्लेख गरेको छ, “२० वटा विद्यालय प्रभावित भएका कारण हजारौँ बालबालिकाको दैनिक जीवन प्रभावित भएको छ।” युनिसेफले भनेको छ, “बालबालिका यस संकटको केन्द्रमा छन् र नीति तथा कार्यक्रम त्यसैलाई केन्द्रित छन्।”
अहिलेसम्म प्रभावित बालबालिकाको दैनिक जीवनलाई सामान्य बनाउन मनोसामाजिक परामर्श, खाद्यान्न तथा व्यवस्थित बासका लागि कार्य भइरहेको बताउँदै राष्ट्रिय बालअधिकार परिषद्का सदस्य सचिव दुर्गाप्रसाद चालिसेले जानकारी दिए। उनले भने, “बालबालिकालाई अहिले मनोसामाजिक परामर्श आवश्यक छ। होल्डिङ सेन्टरहरूमा बस्दा उनीहरू समुदायबाट अलग भएकाले मनोरञ्जन सामग्रीको अभाव छ।” बालबालिकाको अनधिकृत भिडियो प्रकाशन नगर्न पनि परिषद्ले निर्देशन दिएको छ।
