२५ भदौ, काठमाडौं । सरकारले घरजग्गा, बहुमूल्य धातु, डिजिटल मुद्राहरू र कानुनी व्यक्तिहरूलाई सम्पत्ति शुद्धीकरणका मुख्य क्षेत्रका रूपमा चिन्हित गरेको छ। डिजिटल मुद्राको विस्तृत विश्लेषणसहित सरकारले यस वर्षदेखि सम्पत्ति शुद्धीकरणका लागि उच्च जोखिम झल्काउने गरेको छ। सरकारले सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतंकवादी गतिविधिमा लगानी जानसक्ने सम्भावित जोखिम भएका क्षेत्रहरूको गहिरो मूल्यांकन गरेको छ। मूल्यांकन प्रतिवेदनअनुसार नेपालको लागि सबैभन्दा बढी जोखिम हुने क्षेत्रहरू घरजग्गा, बहुमूल्य धातु, डिजिटल मुद्रा र कानुनी व्यक्तिहरू हुन्।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालयले फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स (एफएटीएफ) ले दिएको कार्ययोजना अनुरुप जोखिम मूल्यांकन गरेको हो। सरकारले पहिले सन् २०२० मा पनि जोखिम मूल्यांकन गरेको थियो, जसमा फिनटेक र डिजिटल मुद्राहरू समावेश थिएनन्। तर यसपटक सन् २०२६ को मूल्यांकन प्रतिवेदनमा फिनटेक क्षेत्रको विस्तृत विश्लेषणसहित जोखिम पहिचान गरिएको छ। मूल्यांकन प्रतिवेदनअनुसार बैंकिङ, सहकारी संस्था, फिनटेक, क्यासिनो, रेमिट्यान्स/हुन्डी र धितोपत्र क्षेत्रहरूमा मध्यम जोखिम देखिएको छ।
यी क्षेत्रहरूबाट आपराधिक गतिविधि र आतंकवादमा वित्तीय लगानी जानसक्ने जोखिम न्यून रहेको प्रतिवेदनले जनाएको छ। प्रधान मन्त्री कार्यालयले सम्बन्धित मन्त्रालयहरू, वित्तीय जानकारी इकाइलगायत निकायहरूको संलग्नतामा सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतंकवादी गतिविधिमा वित्तीय लगानी जोखिमको मूल्यांकन गरेको नेपाल राष्ट्र बैंकका एक अधिकारीले बताएका छन्। ‘यो मूल्यांकन विश्व बैंकको सहकार्यमा स्वदेशी विशेषज्ञहरूले गरेका हुन्,’ ती अधिकारीले भने, ‘एफएटीएफले नेपाललाई दिएको कार्ययोजना अनुसार मूल्यांकन गरिएको छ।’
उनका अनुसार नेपालको सम्पत्ति शुद्धीकरणमा मात्र उच्च जोखिम देखिएको छ भने अन्य आतंकवादी र आपराधिक गतिविधिमा वित्तीय लगानीको जोखिम कम देखिन्छ। एफएटीएफले नेपाललाई सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतंकवादी लगानी जोखिममा पर्ने ग्रे सूचीमा राखेको करिब डेढ वर्ष भएको छ। यस कारण नेपाल ग्रे सूचीमा परेको हो कि प्रभावकारी सुधार कार्यहरू अपेक्षित रूपमा कार्यान्वयनमा आएको छैन। एफएटीएफले दुई वर्षको म्यादको कार्ययोजना दिएको छ, जसअन्तर्गत मुलुकको जोखिम मूल्यांकन पनि सामेल छ।
