उत्तरी गोलार्धमा शरद ऋतु सुरु भएसँगै रातहरू लामो हुँदै जान्छन्। यसले मानिसहरूलाई बाहिर निस्केर रातको आकाश अवलोकन गर्ने राम्रो मौका दिन्छ। आगामी महिनाहरूमा आकर्षक उल्कावर्षादेखि चम्किला तारापुञ्जहरूसम्मका खगोलीय दृश्यहरू देख्न सकिनेछन्। यी गतिविधिहरूको शुरुवात प्लाअडिज तारापुञ्जबाट हुनेछ। त्यसपछि अक्टोबरको अन्त्यतिर अरिअनिड उल्का वर्षा, नोभेम्बरमा ग्रहहरूको परेड, लीअनिड उल्का वर्षा र लगातार सुपरमुनहरू देख्न सकिनेछन्।
शरद ऋतुमा रातहरू लामो हुँदै जाँदा आकाशमा एउटा तारापुञ्ज स्पष्ट रूपमा देखिन थाल्छ। ‘प्लाअडिज’ तारापुञ्जलाई सात बहिनी ताराहरू पनि भनिन्छ। नेपाल र भारतमा यसलाई कृतिका तारापुञ्ज पनि भनिन्छ। यो तारापुञ्ज पृथ्वीबाट ४४० प्रकाश वर्ष टाढा छ। यसमा भएका छ वटा तारा नङ्गो आँखाले देख्न सकिन्छ भने टेलिस्कोप प्रयोग गर्दा थप ताराहरू पनि देख्न सकिन्छ। शरदकालीन साँझहरूमा पूर्वी आकाशतर्फ हेर्दा वृष राशिको भित्र यो तारापुञ्ज सजिलै देखिन्छ।
अरायनिड उल्का वर्षा अक्टोबरदेखि नोभेम्बरसम्म सक्रिय रहन्छ। यसको सबैभन्दा सक्रिय दिन अक्टोबर २१ आसपास हुन्छ। पृथ्वीले ह्याली धूमकेतुबाट आएको धुलो र अवशेषको बाटो छर्छ, जसका कारण उल्का वर्षा देखिन्छ। यी कणहरू वायुमण्डलमा प्रवेश गर्दा उच्च गतिमा भएर तापेर उज्यालो रेखा निकाल्छन्, जसलाई हामी उल्का रूपमा देख्छौँ। यो उल्का वर्षा अरिअन तारामण्डलबाट आएको जस्तो देखिन्छ, त्यसैले यसलाई अरायनिड भनिन्छ।
नोभेम्बर १४ आसपास बुध, शुक्र, मङ्गल र बृहस्पति ग्रहहरू एकैसाथ बिहान आकाशमा देखा पर्नेछन्। यसलाई ग्रहहरूको परेड भनिन्छ। सूर्योदय अघि यी चार ग्रह क्षितिजमाथि देखिनेछन्। केही ग्रहहरू सजिलै चिन्त गर्न सकिन्छ भने केही चिन्त गर्न गाह्रो हुन्छ। नोभेम्बर १७ आसपास लीअनिड उल्का वर्षा पनि देखिनेछ। लीअनिड उल्काहरू प्रति सेकेण्ड करिब ७० किलोमिटरको गतिमा यात्रा गर्छन्।
नोभेम्बरको पूर्णिमालाई ‘बीभर मुन’ भनिन्छ। यस वर्ष नोभेम्बर २४, तिहार पछि पर्ने पूर्णिमाको दिन सुपरमुन हुनेछ। पूर्णिमाको चन्द्रमा पृथ्वीभन्दा नजिक हुँदा यो सुपरमुन भनिन्छ। यस अवस्थामा चन्द्रमा सामान्यभन्दा ठूलो र चम्किलो देखिन्छ। सन् २०२७ को फेब्रुअरीसम्मका पूर्णिमाका दिन सुपरमुनहरू देख्न सकिनेछन् र नोभेम्बरको सुपरमुन चार सुपरमुनहरूमध्ये पहिलो हुनेछ।
