क्रिस्टा पाइक: अमेरिकामा दुई पटक घातक इन्जेक्सनबाट बचेपछि ‘गम्भीर अवस्थामै उपचाररत’

अमेरिकाको टेनेसी राज्यमा मृत्युदण्ड पाउने क्रममा रहेकी कैदी क्रिस्टा पाइक अहिले अस्पतालमा “गम्भीर अवस्थामै छिन् र जीवन बचाउने उपचार भइरहेको छ।” सजाय कार्यान्वयनका क्रममा दिइएको घातक इन्जेक्सनले उनको मृत्यु नगरेपछि उक्त राज्यका गभर्नरले यस वर्षका लागि सबै मृत्युदण्ड कार्यान्वयन स्थगित गर्ने निर्णय गरेका छन्। उनका वकिल र्यान्डी स्पाइभीले बिहीबार पत्रकारहरुसँग भने, “हामीलाई उनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे धेरै जानकारी छैन, तर थाहा छ, उनी अहिले जीवित छन्।” उनका वकिलहरूले अब सजाय कम गर्न माग गरिरहेका छन्। ५० वर्षकी पाइकलाई सन् १९९६ मा कोलीन स्लेमरको हत्या गरेको दोषी ठहरेर मृत्युदण्ड दिइएको थियो।

उनका वकिलहरूको अनुसार, बुधबार उनलाई पेन्टोबार्बिटलको दुईवटा घातक मात्राका इन्जेक्सन दिइएको थियो, तर उनी जीवित रहिन्। त्यसपछि उनलाई एम्बुलेन्समार्फत अस्पताल लगिएको थियो। पाइकले १८ वर्षको उमेरमा आफ्ना तत्कालीन प्रेमी ट्याडारिल शिपसँग मिलेर १९ वर्षकी स्लेमरलाई कुटपिट गरी हत्या गरेको दोष स्वीकारेकी थिइन्। बुधबार मृत्युदण्ड प्रक्रिया अन्तिम न्यायिक विवाद थियो। अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले घातक इन्जेक्सनमार्फत सजाय अगाडि बढाउन अनुमति दिएको थियो।

मृतक स्लेमरकी आमा मे मार्टिनेजले टेनेसी आएको भन्दै मृत्युदण्ड प्रक्रिया अघि बढोस् चाहँदै पनि यो असफल प्रयासपछि यसलाई “भद्रगोल” भएको बताइन्। बिहीबार वकिलहरूले मृत्युदण्ड दिने क्रममा भएका घटनाको थप विवरण सार्वजनिक गर्दै त्यस भयावह दृष्यको वर्णन गरे। स्पाइभीले भने, “मृत्युदण्ड टोलीले लगभग एक घण्टा आईभी लाइन जडान गर्न खोज्यो। मैले उनको बाँया हातमा कम्तीमा सातपटक सुई लगाउने प्रयास गरेको देखेँ, जसमध्ये एक सुई असफल प्रयासपछि निकाल्दा छिद्रिएको थियो।”

दोस्रो घातक औषधि दिइसकेपछि पनि पाइक सास फेर्दै गरेको देखिएपछि उनलाई एउटा अँध्यारो कोठामा लगियो जहाँ अरूलाई कुनै जानकारी थिएन। स्पाइभीले भने, “त्यो पर्दा पछाडि के भयो भन्नेसब कोही जान्दैनथे। मलाई पनि चिकित्सकीय टोलीले सहायता कहिले थाल्यो भन्ने जानकारी थिएन।” वकिल स्पाइभीले राज्य गभर्नरलाई क्रिस्टाको सजाय परिवर्तन गर्न आग्रह गरेका छन्। पहिले यस्तो माग अस्वीकार गरिएको थियो। पाइकका अर्का वकिल स्टेफन फेरेलले अन्य कानुनी विकल्पहरूको प्रयास भइरहेको बताएका छन्। “हामी यस विषयमा गम्भीर रुपमा सोच्न चाहन्छौं, पाइकको स्वास्थ्य सुधार होस् र उनको इच्छा अनुसार निर्णय होस्,” उनले भने।

टेनेसी गभर्नर बिल लीले स्वतन्त्र मूल्याङ्कनको आदेश दिएका छन्। उनले बिहीबार भने, “पाइकको मृत्युदण्ड प्रक्रियामा भएको असफलताको पूर्ण र विस्तृत अनुसन्धान हुनेछ जसमा समय लाग्नेछ।” “धेरै प्रश्नहरू छन् र हाम्रो जनता ती प्रश्नहरूको जवाफ पाउनुपर्छ। यस अनुसन्धानको मुख्य उद्देश्य यही हो,” उनले थपे। स्वतन्त्र समीक्षा को गर्ने हो भन्ने विषयमा गभर्नर लीले केही खुलासा गरेका छैनन्।

टेनेसी corrections विभागले मृत्युदण्ड प्रक्रिया अपनाएको तरिका बचाउँदै एक विज्ञप्ति जारी गरेको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयबाट स्वीकृत कानुनी र स्थापित मृत्युदण्ड प्रक्रियाको पूर्ण पालना विभागले गरेको छ।” “प्रोटोकलले घातक इन्जेक्सनको रसायनलाई प्रभावकारी राखेको छ र कुनै पनि वैकल्पिक प्रक्रियालाई अनुमति दिँदैन।” अदालतमा पेश विवरणअनुसार पहिलो प्रयास असफल भएपछि दुई डोज पेन्टोबार्बिटल दिइएको थियो, तर पनि उनी जीवित थिइन्।