Skip to main content
Advertisementxtreme adv

करिब एक शताब्दीअघि अमेरिकामा रोकिएको सार्वजनिक मृत्युदण्ड फिर्ता किन?

सन् १९३६ अगस्त १४, शुक्रबार। केन्टकीको नदी किनारमा टाढा-टाढाबाट हजारौं मानिसहरू भेला भएका थिए। एक श्वेत वृद्ध विधवाको बलात्कार र हत्याको अभियोगमा दोषी ठहरिएका अश्वेत पुरुषलाई सार्वजनिक रूपमा फाँसी दिने क्रममा पुरुष, महिला र बालबालिकाहरूको भीड लागेको थियो। केन्टकीको ओवेन्सबोरोमा तीव्र गर्मी चलिरहेको थियो। ठाउँ नपाइने डरले कतिपयले फाँसीको मञ्च नजिकै रात बिताएका थिए। कसैले अघिल्लो साँझ मदिरा पानसहित जमघट गरेका थिए भने किशोर-किशोरीहरूले दर्शकहरूलाई पपकर्न र सोडा बेचिरहेका थिए। बिहान ५ बजे फाँसी दिने समयसम्म भेला हुनेहरूको संख्या करिब २० हजार पुगिसकेको थियो। त्यही बेला, उमेरले २० वर्ष पुरा गरेका अनाथ युवा रेनी बेथिया फाँसीको मञ्चमा चढे। उनलाई ७० वर्षीया लिसिया एडवर्ड्सको हतियार हरण, बलात्कार र हत्या गरेको आरोपमा मृत्युदण्ड सुनाइएको थियो। अघिल्लो दिन दिउँसो उनले आफ्नो अन्तिम भोजनका रूपमा फ्राइड चिकेन, पोर्क चप्स, म्यास गरिएको आलु, काँक्रोको अचार, मकैको रोटी, लेमन पाई र आइसक्रिम खाएका थिए।

सार्वजनिक रूपमा दिइएको अन्तिम चर्चित मृत्युदण्ड त्यहाँ जम्मा भएका धेरै व्यक्ति टाढाका शहरहरूबाट आएका सञ्चारकर्मी थिए, जस्तै सिकागो र न्यूयोर्क। उनीहरू चर्चित “लेडी एक्जिक्युसनर” हेर्न आएका थिए। फाँसीको लागि जिम्मेवार स्थानीय व्यक्तिको मृत्यु चार महिना अघि भएकोले उनकी विधवा अनपेक्षित रूपले उत्तराधिकारी बनेकी थिइन्। तर उनले आफैंले फाँसीको लिभर तान्न इन्कार गरी, भाडामा लिएका व्यक्तिहरूले बेथियालाई मृत्युदण्ड प्रदान गरे। त्यो अमेरिका भरि सार्वजनिक रूपमा गरिएको अन्तिम चर्चित फाँसी थियो। बेथियाको मृत्युसँग जोडिएको उक्त घटना केन्टकीका धेरैलाई लज्जित बनायो र त्यसको १८ महिनापछि राज्य गभर्नरले सार्वजनिक मृत्युदण्डमा प्रतिबन्ध लगाए। त्यतिबेला सामाजिक चेतनामा परिवर्तन आएपछि धेरै राज्यहरूले सार्वजनिक मृत्युदण्डको परम्परा अन्त्य गरिसकेका थिए।

सन् १९३७ मा मिजोरीमा केही सय व्यक्तिहरूको उपस्थितिमा अर्को सार्वजनिक फाँसी भएको थियो, तर त्यो कम चर्चित रह्यो र अमेरिका भरि त्यो अन्तिम सार्वजनिक मृत्युदण्ड नै रह्यो। अहिले फेरि किन चर्चा? बेथियाको हत्या भएको लगभग ९० वर्षपछि, अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले सन् २००९ मा टेक्ससको फोर्ट हुड सैन्य शिविरमा १३ जना निःशस्त्र सहकर्मी सैनिकको हत्या गर्ने निदाल हसनलाई सार्वजनिक रूपमा मृत्युदण्ड दिने घोषणा गरेका छन्। पेन्टागनले डिसेम्बरमा हुने उक्त मृत्युदण्डको प्रत्यक्ष प्रसारण गरिने बताएको छ। हेगसेथले भने, “यस्ता कृत्यहरूको गम्भीर परिणाम हुन्छ भन्ने कुरा जनताले बुझ्नुपर्छ।”