जापानमा ९.९ म्याग्निच्युडको भूकम्प चेतावनीमा गल्ती, आठ मिनेटमै फिर्ता

रुसको कामचट्का प्रायद्वीप नजिक भएको ७.० म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि जापानको मौसम विज्ञान संस्थाले गल्तीले ९.९ म्याग्निच्युडको चेतावनी जारी गरेको थियो। संस्थाले करिब आठ मिनेटमै चेतावनी फिर्ता लिँदै प्रणालीले केन्द्रबिन्दु र म्याग्निच्युड दुवै गलत आकलन गरेको जनाएको छ। जापानमा त्यस भूकम्पको कुनै शक्तिशाली कम्पन महसुस नभएको र सुनामी चेतावनी वा सूचना जारी नगरिएको जनाएको छ। ३० असोज, काठमाडौं।

रुसको कामचट्का प्रायद्वीप नजिक शुक्रबार गएको भूकम्पपछि जापानको मौसम विज्ञान संस्थाले गल्तीले ९.९ म्याग्निच्युडको भूकम्प आउने चेतावनी जारी गरेको छ। संस्थाले करिब आठ मिनेटपछि उक्त चेतावनी फिर्ता लिएको छ। युरोपेली-भूमध्यसागरीय भूकम्प मापन केन्द्र (ईएमएससी) का अनुसार कामचट्का क्षेत्रमा ७.० म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो। जापानको मौसम विज्ञान संस्थाले भने उक्त भूकम्पलाई ६.९ म्याग्निच्युड मापन गरेको थियो।

संस्थाका अनुसार भूकम्प जमिनको सतहबाट करिब १६० किलोमिटर गहिराइमा गएको थियो। भूकम्पपछि शुक्रबार दिउँसो १२:४० बजे जापानको मौसम विज्ञान संस्थाले होक्काइडोदेखि मध्य जापानको तोकाई क्षेत्रसम्म शक्तिशाली कम्पन आउन सक्ने चेतावनी जारी गरेको थियो। त्यसपछि सार्वजनिक सूचना प्रणाली र मोबाइल फोनमा अलार्म बजेको थियो। आठ मिनेटपछि, दिउँसो १२:४८ बजे संस्थाले चेतावनी रद्द गर्‍यो। संस्थाका प्रवक्ताका अनुसार प्रणालीले भूकम्पको केन्द्रबिन्दु कुरिल टापु आसपास रहेको गलत अनुमान गर्नुका साथै त्यसको म्याग्निच्युड पनि वास्तविकभन्दा धेरै आकलन गरेको थियो। यसैका आधारमा ठूलो भूकम्पको पूर्वचेतावनी जारी भएको उनले बताएका छन्।

संस्थाले घटनाको कारणबारे अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। जापानमा वास्तविक रूपमा शक्तिशाली कम्पन महसुस भएन। जापानको भूकम्पीय तीव्रता मापन प्रणालीअनुसार होक्काइडोको हाकोदातेमा पहिलो तहको कम्पन मात्रै अभिलेख भएको थियो। घटनापछि सुनामीसम्बन्धी चेतावनी वा सूचना जारी गरिएको थिएन। गत वर्ष कामचट्कामा ८.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प कामचट्का प्रायद्वीप भूकम्पीय गतिविधिका हिसाबले सक्रिय क्षेत्र मानिन्छ। सन् २०२५ जुलाई २९ मा यस क्षेत्रमा ८.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको थियो। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) का अनुसार उक्त भूकम्प आधुनिक उपकरणबाट अभिलेख गरिएका विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्पमध्ये छैटौँ थियो। त्यसपछि प्रशान्त महासागर आसपासका विभिन्न क्षेत्रमा सुनामी चेतावनी जारी गरिएको थियो। कामचट्का प्रशान्त महासागरको रिङ अफ फायर भनिने भूकम्प र ज्वालामुखी सक्रिय क्षेत्रको भाग हो। यहाँ प्रशान्त प्लेट अर्को भूगर्भीय प्लेटमुनि धस्ने प्रक्रियाले बारम्बार भूकम्प आउने गर्दछ। यस क्षेत्रमा समुद्रमुनि शक्तिशाली भूकम्प हुँदा सुनामीको जोखिम थप बढ्छ।