बुधबारदेखि नेपालमा वर्षा गराउने मौसमी प्रणालीको पूर्वानुमान

आउँदो बिहीबारदेखि चार दिनसम्म नेपालमा धेरै ठाउँमा वर्षा गराउने एक मौसमी प्रणाली बंगालको खाडीमा विकसित भैरहेको भन्दै मौसम विभागका अधिकारीहरूले सचेत गराएका छन्। भारतका पूर्वी तटीय राज्यहरूमा बुधबार बिहानै चक्रवातको रुपमा उत्रने उक्त प्रणाली नेपालमा बिहीबारदेखि अधिकांश स्थानमा वर्षा हुने सम्भावना रहेको बताएका छन्।

“नेपालमा बुधबार पूर्वी क्षेत्रमा हल्का वर्षा सुरु हुनेछ र मध्य क्षेत्रसम्म बदली हुने क्रम देखिन्छ। बिहीबारदेखि शनिबारसम्म वर्षा गर्ने सम्भावना धेरै छ,” जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् हरि दाहालले बताए। “कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भने आंशिक प्रभाव पर्ने देखिन्छ। बढी प्रभाव भने पूर्वी र मध्य भेगमा पर्ने अनुमान छ।” मौसमविद्हरूले हालसम्मको अध्ययन अनुसार केही ठाउँमा भारीदेखि अत्यधि वर्षासँगै हिमालमा उच्च हिमपात हुने देखिएको बताएका छन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको जल तथा मौसम विज्ञान केन्द्रीय विभागका सह-प्राध्यापक विनोद पोखरेलले आउन लागेको यो प्रणालीलाई सन् २०१४ को ‘हुदहुद’ आँधिजस्तै ठूलो घटना ठहर्याउँछन्। मनसुनपछि आएको उक्त प्रणालीले नेपालका मुस्ताङ र मनाङमा ठूलो हिमपात गराउँदा त्यहाँ कैयौँ पर्यटकहरूको मृत्यु भएको थियो। “यसपटकको प्रणालीले समेट्ने क्षेत्र अझ व्यापक छ। यसले बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कोशी प्रदेशका पहाडी भागमा निरन्तर वर्षा र हिमपात गराउने देखिन्छ,” पोखरेलले जानकारी दिए।

मौसम विभागका अनुसार शुरुआती प्रभाव कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा देखिए पनि बिहीबार राति र शुक्रबारदेखि उच्च प्रभाव नेपालभरि धेरै ठाउँमा देखिने अपेक्षा गरिएको छ। कर्णाली, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका पश्चिमी भूभागमा भने कम असर पर्ने बताइएको छ। “त्यहाँ पनि केही ठाउँमा खण्डित वर्षाको सम्भावना छ,” हरि दाहालले भने।

राष्ट्रिय कृषि वातावरण अनुसन्धान केन्द्रले किसानहरूलाई मङ्गलवारभित्रै धानबाली सकाउन आग्रह गर्दै सूचना जारी गरेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनिकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले बिहीबार, शुक्रबार र शनिबारका लागि धानकाट्ने योजना परिमार्जन गर्न सुझाव दिएको छ।

सरकारले उक्त अवधिमा यात्रा गर्नेहरूलाई मौसमको पछिल्लो अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न सूचना जारी गरेको छ। मौसमविद् विनोद पोखरेलले भनिएका छन् कि यो नयाँ प्रणाली दक्षिण भारतमा कायम रहेको ‘नर्थइस्ट मनसुन’ र पश्चिमी हावापटक प्रणालीसँग मिलेर नेपालमा थप वर्षा गराउनेछ। “नेपाल पुग्ने बित्तिकै यो प्रणाली पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीसँग मिसिएर अझ भारी वर्षा गराउने सम्भावना छ,” पोखरेलले बताए।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनिकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रवक्ता रामबहादुर केसीले मौसम विभागसँग मिलेर यो प्रणालीलाई “निरन्तर निगरानी” गरिरहेको बताए। “हामीले कात्तिक ११ देखि १५ सम्म हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा तथा पर्वतारोहण नगर्न र त्यसबीचमा भए पहिले नै सुरक्षित स्थानमा पुग्न सुझाव दिएका छौं,” उनले भने।

शनिबारदेखि यसको प्रभाव कम हुन थाल्ने मौसम अधिकारीहरूले जनाएका छन्।