अमेरिकाले पृथ्वीको कक्षमा आफ्नो ‘अन्तरिक्ष अस्त्र’ पठाएको पुष्टि गरेको छ। यो पहिलो पटक यस्तो क्षमताको स्पष्ट स्वीकारोक्ति हो। अमेरिकी एअर फोर्सका वरिष्ठ अधिकारी ट्रूई मिङ्कले भने कि दुश्मनतापूर्ण सैन्य गतिविधिबाट अमेरिकालाई जोखममुक्त बनाउन पृथ्वीको कक्षमा हतियार राख्नु अपरिहार्य छ। सोमबारको ‘एअर, स्पेस एन्ड साइबर कन्फरेन्स’ मा उनले अमेरिकी सरकारले “बढ्दो खतराहरूको सामना गर्न तयार” रहेको बताएका छन्। तर उनले अस्त्रको प्रकार, क्षमता र यसलाई कहिले कक्षमा पठाइएको हो भन्ने विषयमा कुनै विस्तृत जानकारी विमोचन गरेनन्।
चीन र रूसले आगामी युद्धमा अमेरिकी उपग्रहहरूमा आक्रमण गर्ने र तिनीहरूलाई अवरुद्ध गर्ने योजना बनाएको जानकारी वरिष्ठ सैन्य नेताहरूले पहिले नै सार्वजनिक गरिसकेका छन्। ट्रम्प प्रशासनले क्षेप्यास्त्र तथा आकाश मार्गबाट आउने अन्य खतराबाट संरक्षण गर्ने प्रस्तावित “गोल्डन डोम” रक्षा प्रणालीमा अन्तरिक्षमा आधारित क्षमताहरू र ‘इन्टरसेप्टर’ क्षेप्यास्त्रहरूको अत्यन्त महत्त्वपूर्ण भूमिका बताउँदै आएको छ।
सन् १९६७ को सन्धिले पृथ्वीको कक्षमा अत्यधिक विनाशकारी हतियार राख्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो। त्यसपछि अमेरिका, रूस, चीन लगायत प्रमुख शक्तिहरूले उक्त सन्धि भन्दा बाहिर पर्ने नयाँ क्षमताहरूको खोजी गरिरहेका छन्। यसले सैन्य सञ्चार, निगरानी र नेभिगेशनका लागि महत्वपूर्ण प्रतिस्पर्धी स्याटलाइटहरूलाई लक्षित गर्नुपर्ने आवश्यकता ल्याएको छ। गत वर्ष राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एक कार्यकारी आदेश जारी गर्दै ‘यूएस स्पेस फोर्स’ को भूमिका केवल सम्पत्ति संरक्षण मात्र नभई आक्रमणकारी रूपमा पनि रहने दाबी गरेका थिए।
यूएस स्पेस फोर्सका प्रवक्ताले भने, “अन्तरिक्षमा प्रतिस्पर्धी नियन्त्रणका लागि आवश्यक क्षेत्रहरू छन्। आवश्यक परेको खण्डमा अवरोध, ह्रास वा विनाशका माध्यमबाट शत्रुका क्षमताहरूमा प्रभाव पार्न काइनेटिक (भौतिक) तथा नन-काइनेटिक (अभौतिक) साधनहरू प्रयोग गरिन्छ।”
रुस र चीनबाट डर किन? सन् २०२२ मा रूसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि कम्तीमा एक दर्जन युरोपेली स्याटलाइटहरूको सञ्चार दुई रूसी स्याटलाइटहरूले निगरानी वा नियन्त्रण गरेको कुरा फेब्रुअरीमा सार्वजनिक भएको थियो।
