सिंगापुर सरकारले किताब पढ्नका लागि पैसा दिने अनौठो योजना, दैनिक कम्तीमा १५ मिनेट पढ्नुपर्ने

१ असोज, काठमाडौं । स्मार्टफोन र छोटो भिडियोहरुको बढ्दो प्रयोगबाट नागरिकलाई मुक्त गराउन सिंगापुर सरकारले किताब पढ्नेबापत पैसा दिने अनौठो अभियान सुरु गरेको छ। यसका लागि सिंगापुर सरकारले ५ वर्षे नेसनल रिडिङ मिसन सुरु गरेको छ। यो मिसनअन्तर्गत नागरिकहरूले दैनिक कम्तीमा १५ मिनेट किताब पढ्नुपर्नेछ। पढेको समय सरकारी वेबसाइटमा दर्ता गरेबापत पोइन्ट प्राप्त हुनेछ र ती पोइन्टका आधारमा नगद पुरस्कार प्रदान गरिनेछ। यसको मुख्य उद्देश्य मानिसहरूमा पुनः किताब पढ्ने बानी बसाल्नु हो।

लगातार फोन चलाउने र छोटो भिडियो हेर्ने बानीले मानिसहरू लामो समयसम्म कुनै किताब वा लेखमा ध्यान केन्द्रित गर्न नसक्ने समस्यामा परेका छन्। सरकार यस बानीलाई परिवर्तन गर्न चाहन्छ। १५ मिनेट पढ्दा २० कोइन यस योजनाअन्तर्गत दैनिक कम्तीमा १५ मिनेट पढ्दा २० वटा भर्चुअल कोइन प्राप्त हुनेछ। दिनमा एकपटक मात्र पढेको समय दर्ता गर्न सकिन्छ। यदि कुनैले निरन्तर ५० दिनसम्म दैनिक १५ मिनेट पढ्छ भने उसको खातामा १,००० कोइन जम्मा हुनेछ जुन करिब १ सिंगापुर डलर (प्रायः १२० नेपाली रुपैयाँ) बराबर हुन्छ। यस वर्ष सरकारले कुल ७५ लाख रिडिङ मिनेटको लक्ष्य राखेको छ।

मानिसहरूलाई प्रोत्साहित गर्न करिब १ करोड ८२ लाख रुपैयाँ बराबरको पुरस्कार वितरण गरिनेछ। पढाइ नै गेम जस्तै बनाउन सिंगापुरको नेसनल लाइब्रेरी बोर्ड (एनएलबी) ले यस योजनामा गेमजस्तै रिवार्ड सिस्टम बनाएको छ। मानिसहरूले क्राउडटास्क एसजी वेबसाइटमा गएर दैनिक आफ्नो पढाइको समय दर्ता गर्न सक्नेछन्। जति धेरै समय पढिन्छ, त्यति धेरै कोइन प्राप्त हुनेछ र त्यो नगदमा परिणत गर्न सकिनेछ। रील्सको सट्टा किताब सरकार मानिसहरूले फोनमा लगातार रील्स र छोटो भिडियो हेर्ने सट्टा केही समय किताब पढ्न खर्चोस् भन्ने चाहन्छ।

नेसनल लाइब्रेरी बोर्डकी प्रमुख मेलिसा ट्यामका अनुसार, छोटो भिडियोहरूले छिटो जानकारी दिन्छन् तर लगातार धेरै भिडियो हेर्दा दिमाग थाक्न सक्छ। किताब र लामो लेख पढ्दा ध्यान केन्द्रित गर्ने, सोच्ने र कल्पना गर्ने सीप विकसित हुन्छ। त्यसैले सरकारले सुरुवातका लागि दैनिक १५ मिनेटको मात्रै लक्ष्य राखेको हो।

युवाहरू प्रायः पढ्न परीक्षा पास गर्न मात्र संलग्न हुन्छन्। रिसर्च एनालिस्ट आइज्याक निओका अनुसार, बालबालिका र युवाहरूमा पढाइ र परीक्षाको ठूलो दबाब छ। यस्तो अवस्थामा उनीहरू प्रायः परीक्षा पास गर्नका लागि मात्र पढ्छन् र मनको शान्ति तथा खुसीका लागि किताब पढ्ने बानी हराउँदै गएको छ।

यही कारणले निओले सन् २०२५ मा मोडर्न मेन्स बुक क्लब सुरु गरेका थिए, जसको उद्देश्य युवाहरूलाई पुनः किताबसँग जोड्नु थियो। के पैसा दिएर पढ्ने बानी बसाल्न सकिन्छ? यस योजनालाई लिएर विज्ञहरूको विचार पनि फरक छन्। मनोवैज्ञानिक चारिसा एनजीले भनेकी छिन्, पैसाको लोभले ती मानिसहरूले जसमा पहिलेदेखि पढ्ने रुचि अलिकति छ, प्रेरणा पाउन सक्छन् तर पुस्तक पढ्नमा बिलकुल रुचि नभएकाहरूलाई पैसाले मात्र लामो समयसम्म पढ्न प्रेरित गर्न सक्दैन। यद्यपि पुस्तक विज्ञहरूको भनाइ छ कि सुरुमा सानो पुरस्कारले पनि प्रेरणा दिन सक्छ। कसैले सुरुमा पैसाका कारण पढे पनि पछि उनको रुचि जाग्न सक्छ। अर्थात् सिंगापुर सरकारको यो योजनाले मुख्य उद्देश्य केबल केही रकम वितरण गर्नु मात्र नभई मानिसलाई दैनिक १५ मिनेट भए पनि फोनबाट टाढा राखेर किताब नजिक पुर्‍याउनु हो।