ट्रम्पको धम्कीपछि डेनमार्क र अमेरिकाबीच ग्रीनल्यान्डको सुरक्षा सम्झौता

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डेनमार्क र अमेरिकीबीच ग्रीनल्यान्डसम्बन्धी एक सम्झौता भइसक्यो भन्ने दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अब ग्रीनल्यान्डको सुरक्षा सम्बन्धि मामिलामा अमेरिकालाई स्थायी नियन्त्रण प्राप्त हुनेछ। ट्रम्पले ट्रूथ सोसलमा लेखेका छन्, ‘संयुक्त राज्य अमेरिका, डेनमार्कको अधीनस्थ क्षेत्र ग्रीनल्यान्डबीच एउटा सम्झौता भएको छ जसले ग्रीनल्यान्डको सुरक्षा र अन्य आवश्यक पक्षमा अमेरिकालाई स्थायी अधिकार दिन्छ। यसले हाम्रा धेरै अमेरिकी चासोलाई पूर्ण रूपमा सम्बोधन गर्दछ र यसका लागि अमेरिकालाई कुनै लागत लाग्ने छैन।’
यसअघि ट्रम्पले डेनमार्कका स्वशासित क्षेत्र ग्रीनल्यान्ड कब्जा गर्ने धम्की दिएका थिए। उक्त धम्कीलाई अन्य नेटो सदस्य राष्ट्रहरुले कडा विरोध गरेका थिए। नेटो सदस्य डेनमार्कले सामूहिक सुरक्षाको सिद्धान्तमा निरन्तर दृढता देखाउँदै आएको छ। ट्रम्पले ग्रीनल्यान्डलाई रक्षा र त्यहाँको खनिज स्रोतहरुको दृष्टिबाट महत्त्वपूर्ण ठहर गर्दै अमेरिकाले त्यसलाई कब्जा गर्ने बताएका थिए।
ट्रम्पले डेनमार्कसँगको नयाँ सम्झौताले दीर्घकालसम्म कायम रहने र ग्रीनल्यान्ड डेनमार्ककै नियन्त्रणमा रहने स्पष्ट पारेका छन्। सन् १९५१ मा अमेरिका र डेनमार्कबीच भएको सम्झौताले ग्रीनल्यान्डमा अमेरिकालाई व्यापक सैन्य उपस्थिति अनुमति दिएको थियो। नयाँ सम्झौता पुरानो सम्झौताभन्दा कत्तिको भिन्न छ भन्ने विषय भने अझै स्पष्ट छैन। उनले भने, ‘अबदेखि कुनै पनि अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीले हाम्रो स्पष्ट लेखिएको स्वीकृति बिना ग्रीनल्यान्डमा आधार, सैन्य उपस्थिति वा संवेदनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न सक्दैन।’
ट्रम्पले अमेरिकाले त्यहाँ तत्काल ठूलो सैन्य उपस्थिति स्थापना गर्ने र ग्रीनल्यान्डका स्थानीय जनतासँग विकास निर्माणमा सहकार्य गर्ने बताएका छन्। डेनमार्कको प्रधानमन्त्री कार्यालयले पनि ग्रीनल्यान्डसम्बन्धी अमेरिकासँगको सम्झौता भएको पुष्टि गरेको छ। ‘आर्कटिक र उत्तर एटलान्टिक क्षेत्रमा सुदृढ सुरक्षा’ विषयक सम्झौतामा अर्को साता संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभा चलिरहँदा हस्ताक्षर हुन सक्छ, डेनमार्कको प्रधानमन्त्री कार्यालयले जनाएको छ। यसबारे डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सनले खुशी व्यक्त गर्दै भनिन्, ‘ग्रीनल्यान्ड, डेनमार्क अधिराज्य र अमेरिकाका लागि यो ठूलो सम्झौता हुन लागेकोमा म उत्साहित छु।’ उनले यो सम्झौता नेटो र युरोपका लागि पनि सकारात्मक हुने जनाएकी छन्।