भदौ १० गतेको बाढीले भोटेकोशी त्रिशूली करिडरमा रहेका आयोजना हरूमा परेको क्षतिका कारण ४३१ मेगावाट बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणबाट हराएछ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार शुक्रवारदेखि आइतबारसम्म लगातार परेको वर्षाले थप १,००० मेगावाट बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणमा आउन सकेको छैन। यी दुवै बाढीका कारण कुलमा १,४०० मेगावाटभन्दा बढी बिजुली आइतबार केन्द्रीय प्रसारणबाट बाहिरिएको छ। आइतबारको बाढीले दाना-कुश्मा खण्डमा अवस्थित २२० केभी प्रसारण लाइनका दुईवटा टावरमा क्षति पुर्याएपछि कालिगण्डकी करिडरबाट उत्पादित ३७० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारणबाट टुटेको छ, प्राधिकरणका प्रवक्ता राजन ढकालले जानकारी दिए।
“कालिगण्डकी करिडरमा प्रसारण लाइन र टावरहरूमा क्षति पुगेको र मर्स्याङ्दी करिडरका आयोजनाहरू पनि बन्द भएको कारण अहिले करिब १,००० मेगावाट बिजुली आउटेज भएको छ,” ढकालले बताए। निजी ऊर्जा उत्पादक संस्था ईप्पानका अध्यक्ष मोहन डाँगीका अनुसार कालिगण्डकी प्रसारण लाइनमा क्षति पुगेपछि सातवटाभन्दा बढी आयोजनाहरूको उत्पादन रोक्नुपर्ने स्थिति आएको छ। “प्रसारण लाइनका टावरहरू मर्मत भएपछि उक्त क्षेत्रका अधिकांश आयोजनाहरू पुनः राष्ट्रिय प्रसारणमा जोडिन सक्ने अवस्था छ,” डाँगीले भने। प्राधिकरणले सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राखी बन्द गरिएका आयोजनाहरू बाढी कम भएपछि पुनः सञ्चालनमा ल्याउने जनाएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार कालिगण्डकी करिडरका टावरहरूको मर्मतका लागि ८ देखि १० दिनसम्म समय लाग्ने अनुमान गरिएको छ। त्यस प्रसारण लाइन बाहेकका आयोजनाहरू भने बाढी घट्नासाथ पुनः विद्युत् उत्पादनमा फर्कन सक्नेछन्। प्रवक्ता ढकालले बताए अनुसार हालै सञ्चालनमा आएको ४० मेगावाट क्षमताको राहुघाट जलविद्युत् आयोजनामा पनि बाढीले क्षति पुर्याएको छ।
आइतबार ठूलो मात्रामा बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणमा नआउन्जेल प्राधिकरण र निजी क्षेत्रका आयोजनाहरूको संयुक्त उत्पादन क्षमता करिब ३,९०० मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न सक्थ्यो। भोटेकोशी त्रिशूली बाढीअघि प्राधिकरणसँग करिब ४,३०० मेगावाट विद्युत् क्षमता सक्रिय थियो। नेपालमा दैनिक माग २,५०० मेगावाटसम्म मात्र रहेकोले प्राधिकरणले बाँकी १,२०० मेगावाट भारत र बङ्गलादेशमा निर्यात गर्दै आएको थियो।
यद्यपि, प्रवक्ता ढकालका अनुसार बाढी आए पनि भारतमा निर्यात जारी छ। त्रिशूली नदी जलाधार क्षेत्रमा ठूलो क्षति व्यहोरेका आयोजनाहरूको पुनर्निर्माणमा समय लाग्ने भए पनि हाल अस्थायी रूपमा बन्द भएका र केवल प्रसारण लाइनमा क्षतिको सामना गर्ने आयोजनाहरू दशैँअघि बिजुली उत्पादन सुरु गर्न सक्नेछ। “पहिले जस्तो दशैँ तिहार समयमा अहिले बिजुलीको माग धेरै बढ्दैन, बरु घट्ने सम्भावना छ, तसर्थ चाडपर्वमा लोडशेडिङ हुने अवस्था छैन,” ढकालले आइतबार बताए।
