किशोरावस्थादेखि मेरी सामाजिक चिन्तामा डुबिन्। उनको अवस्था यति बिग्रियो कि उनी डिप्रेसनमा परिन् र केहि समय विद्यालयबाट बिदा लिनुपर्यो। विश्वविद्यालयमा भर्ना हुँदा उनले समूहगत गतिविधिबाट पूर्ण रूपमा दूरी बनाएकी थिइन्। “म क्लब र विभिन्न समूहहरूमा सामेल भएनँ,” मेरी (नाम परिवर्तन गरिएको) ले भनिन्। “मलाई लाग्थ्यो कि कसैले मलाई चिन्न चाहँदैन। पढाइ अवधिभरि मैले साथी बनाइनँ।” मेरीको सामाजिक चिन्ता यति गम्भीर भयो कि उनलाई सोसल एन्जाइटी डिसअर्डर भएको नतिजा आयो। यो अवस्था मानिसहरूको करिब १२ प्रतिशतलाई प्रभाव पार्नसक्छ। धेरै मानिस सामाजिक परिस्थितिमा सामान्य संघर्ष गर्छन्। विद्यार्थीहरूले विश्वविद्यालयमा पहिलो र अन्तिम वर्षमा यस्ता भावनाबाट कसरी जुद्ने भनेर प्रश्न गरे। अनुसन्धानले देखाएको छ कि पाँचमध्ये करिब एक विद्यार्थीलाई अध्ययन अवधिमा सामाजिक चिन्ताको सामना गर्नुपर्छ। चिचेस्टर विश्वविद्यालयको अध्ययनले सामाजिक चिन्ता कम ग्रेड, कमजोर सम्बन्ध र एक्लोपनसँग जोडिएको प्रस्ट पारेको छ। विश्वविद्यालय प्रवेश गर्नु भनेको पहिलो पटक स्वतन्त्रता अनुभव गर्ने मौका हो र छिटो साथी बनाउन अपेक्षा गरिन्छ। मेरी भन्छिन्, “पहिलो पटक समूहमा जानु त्यहाँ सबै कुरा छलफल गरिरहेका थिए। म डराउन थालें र लाग्यो म त्यहाँ बेरंगी छु। त्यसपछि म घर फर्किएँ।”
२५ वर्षीय मेरीले सामाजिक चिन्ता हुँदा शरीरले कसरी प्रतिक्रिया गर्छ भनी बताइन्। नयाँ मानिसहरूसँग कुरा गर्दा अनुहारमा तातोपन र हात झमझमाउँथ्यो। सोसल एङ्जाइटी एलायन्स यूकेका अध्यक्ष नील ग्रिनिङका अनुसार यस्तो भावना सामान्य अनुभव हो। “मान्छेहरूले आफूलाई कुनै व्यक्तित्व कमजोरी भएको ठान्छन्, सहयोग लिनुपर्ने कुरा दोष आफैंमा खोज्छन्,” उनले भने। ग्रिनिङ भन्छन् सामाजिक चिन्ता त्यतिबेला समस्या हुन्छ जब व्यक्ति आफूले गर्नुपर्ने वा चाहेको काम गर्नबाट रोक्छ। “समाजमा बहिर्मुखीता र सामाजिक आत्मविश्वासको प्रशंसा हुन्छ, त्यसैले सामाजिक चिन्ता स्वीकार्न गार्हो हुन्छ। धेरैले यसलाई लुकाउन खोज्छन् वा सुरक्षित व्यवहार गर्छन्।” सामाजिक चिन्ताका केही सामान्य सङ्केतहरूमा चुप लागिरहनु, छोटो उत्तर दिनु, अन्तर्क्रिया नगर्न फोनतर्फ ध्यान जानु, एक जना मात्र नजिक बस्नु वा सदैव समूहको कुनामा बस्नु, र सुरक्षित विषयमा मात्र कुरा गर्नु पर्दछ।
मेरीले स्नातकोत्तरमा सामाजिक चिन्ता व्यवस्थापन गर्दैछिन्। स्नातक पछि उनले NHS बाट CBT (कग्निटिभ बिहेभोरियल थेरापी) लिइन्। CBT सामाजिक चिन्ताका लागि प्रभावकारी उपचारको रूपमा मानिन्छ। यसले मानिसलाई उनीहरुको सोच र व्यवहार सुधार्न मद्दत गर्छ। अक्सफर्ड विश्वविद्यालयका मनोवैज्ञानिक प्राध्यापक डेभिड क्लार्क भन्छन् अझ धेरै मानिस उपचारतर्फ लागुन्। तर पहिलो कदम आफैंले पनि चाल्नुपर्ने हुन्छ। उनका अनुसार, अत्यधिक सोचिनु बन्द गर्नु पहिलो कदम हो। “सामाजिक चिन्ताका कारण धेरैले नकारात्मक अनुमान गर्छन्, जस्तै लज्जित हुने वा अरूले नकारात्मक सोच्ने। यो परीक्षणले सोचलाई परिवर्तन गर्न मद्दत गर्छ। डर लागोहोला तर धेरै सहायता गर्छ,” उनले भने। क्लार्कले सुरक्षित महसुस गराउने व्यवहारहरू छोड्नुपर्ने बताए, जस्तै बोल्नुअघि अभ्यास गर्नु, आँखामा आँखा जुधाउनबाट बच्नु, वा एउटै व्यक्तिसँग मात्र बसिरहनु। उनी घटनापछि बारम्बार सोचिरहनबाट बच्न पनि सुझाव दिन्छन्। मेरी यससँग सहमत छ। “म पहिले घटनालाई बारम्बार दोहोर्याइन्थेँ। मैले सिकेँ सामाजिक चिन्तासँग लड्न क्रमिक प्रक्रिया चाहिन्छ। थेरापीले धेरै सहयोग गर्यो, साथीको सल्लाहले पनि मद्दत गर्यो,” उनले भनिन्। “अहिले म अरूसँग बढी मिल्न प्रेरित छु। स्नातकोत्तरमा साना समूहमा हुँदा सहयोग पुग्छ। म खगोलविज्ञान समूहमा पनि छु। अझै गाह्रो छ, तर व्यवस्थापन सिक्दै छु।”
