बाङ्ग्लादेशको रूपपुर परमाणु ऊर्जा केन्द्रको दोस्रो युनिटका लागि रुसबाट पठाइएको युरेनियम समयमै ढाकामा पुग्न सकेको छैन। बाङ्ग्लादेशका कतिपयले उक्त ढिलाइको कारण पाकिस्तानलाई जिम्मेवार ठहर गर्दै आएका छन्। पाकिस्तानले युरेनियम बोक्ने विमानलाई आफ्नो हवाई क्षेत्रबाट उडान अनुमति नदिँदा यस्तो अवस्था आएको उनीहरूको तर्क छ। यो विषय अहिले बाङ्ग्लादेशमा व्यापक बहस, आलोचना र विवादको केन्द्रमा छ। सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि यस सम्बन्धमा विभिन्न धारणा प्रसारित भइरहेका छन्। हालै बाङ्ग्लादेश र पाकिस्तानबीच सम्बन्धमा सुधार आएको भए पनि इस्लामाबादले यस्तो निर्णय किन लियो भन्ने प्रश्न उठाइएको छ।
यस विषयमा बीबीसी उर्दूका उमर दराज नाङ्गियाले पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता सज्जाद हैदरसँग सोधपुछ गरेका थिए। “हवाई मार्ग र हवाई क्षेत्र प्रयोगको अनुमति सम्बन्धि यो प्राविधिक र प्रशासनिक प्रक्रिया हो,” हैदरले भने। “यसप्रकारका विषयमा प्रायः उड्डयन निकाय र सम्बन्धित आधिकारिकहरूबीच समन्वय आवश्यक हुन्छ जसले उडान तालिकामा परिवर्तन ल्याउन सक्छ।” दोस्रो तिर, निर्धारित समयमा युरेनियम उपलब्ध नभएपछि रूपपुर परमाणु ऊर्जा केन्द्रबाट विद्युतीय उत्पादन व्यावसायिक रूपमा सुरु हुन ढिलाइ हुने वा नहुने विषयमा प्रश्न उठिरहेका छन्। बाङ्ग्लादेशको आन्तरिक राजनीतिक अवस्था र विद्युत् आपूर्तिको स्थिति यस विषयमा थप चासो बढाएको बताइएको छ।
इन्धन संकटले पहिले नै असहज बनेको बाङ्ग्लादेशको विद्युत् आपूर्तिमा यो घटनाले सरकारमाथि थप दबाव सिर्जना गरेको छ। यस पृष्ठभूमिमा बाङ्ग्लादेशले रूपपुर परमाणु ऊर्जा केन्द्रबाट उत्पादित विद्युत् सकेसम्म छिटो राष्ट्रिय ग्रिडमा जोड्न खोजिरहेको छ, ताकि ऊर्जा संकट समाधान गरियोस्। तर प्राविधिक समस्या र समयमै युरेनियम नपुगेका कारण उत्पादन सुरुमा थप ढिलाइ हुने आशंका व्यक्त गरिएको छ। रूसको सरकारी स्वामित्वमा रहेको परमाणु ऊर्जा कम्पनी रोसाटमले अर्को युरेनियम आपूर्ति तालिकाबारे एक विज्ञप्ति जारी गरिसकेको छ।
परमाणु इन्धनको ढुवानी विश्वभर अत्यन्त संवेदनशील मानिन्छ, जसका लागि विशेष नियम र प्रोटोकलहरूको कठोर पालना आवश्यक हुन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय नियमअनुसार परमाणु सामग्री बोकेका उडानहरूले प्रत्येक हवाई क्षेत्र पार गर्न कूटनीतिक अनुमति (ओभरफ्लाइट क्लिअरन्स) लिनु अनिवार्य हुन्छ। रोसाटमका अनुसार रूपपुर परियोजनाका लागि युरेनियम बोक्ने उडानले हवाई अनुमति पाउन ढिलाइ हुँदा रद्द हुनु परेको हो। तर रोसाटमले खुला रूपमा पाकिस्तानको नाम लिएको छैन। बाङ्ग्लादेशमा पाकिस्तानसँग सम्बन्ध सुधारको विषयमा सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न प्रतिक्रिया आएका छन्। यस विवादमा बीबीसी उर्दूले पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयको धारणा पनि सोधेको छ। पाकिस्तानले आफ्नो हवाई क्षेत्र प्रयोग र कूटनीतिक उडान अनुमति प्रक्रियाहरु पूर्णरूपमा नियम र नागरिक उड्डयन प्रक्रियाअनुसार संचालन गर्ने बताएको छ।
