अस्ट्रेलियन नेसनल युनिभर्सिटीका वैज्ञानिकहरूले इतिहासमा पहिलोपटक हीलियमका परमाणुहरू एकैसाथ दुई फरक स्थानमा अवस्थित भएको प्रमाण लगाएका छन्। यसले लगभग एक शताब्दी पुरानो क्वान्टम भविष्यवाणीलाई पुष्टि गर्दै ‘नेचर कम्युनिकेसन’ जर्नलमा प्रकाशित भएको छ। यो सफलता क्वान्टम मेकानिक्स र गुरुत्वाकर्षणबीचको सम्बन्ध बुझ्न सहयोग पुर्याउँदै ‘थ्योरी अफ एभ्रिथिङ’ खोज्न प्रभावशाली आधार बन्ने विश्वास गरिएको छ। १७ चैत, काठमाडौं।
अस्ट्रेलियन नेसनल युनिभर्सिटी (एएनयू) का क्वान्टम भौतिकशास्त्रीहरूले ब्रह्माण्डका एक अत्यन्त जटिल र अनौठा नियमलाई प्रत्यक्ष अवलोकन गरी विज्ञानमा नयाँ तहल्का मच्चाएका छन्। उनीहरूले इतिहासमै पहिलोपटक ‘हीलियम’ का परमाणुहरू एकै समयमा दुई फरक स्थानमा (इनट्यान्गल्ड अवस्था) अवस्थित रहेको पत्ता लगाएका छन्। ‘नेचर कम्युनिकेसन’ जर्नलमा प्रकाशित यस अनुसन्धानका प्रमुख लेखक योगेश श्रीधर र डा. सिन हजम्यानका अनुसार, यसले करिब एक शताब्दी पुरानो क्वान्टम भविष्यवाणीलाई पुष्टि गरेको छ।
अघिल्लो समय यस्तो प्रयोग ‘फोटोन’ (प्रकाशका कणहरू) मा मात्र सफल भएको थियो, तर हीलियमका परमाणुहरू ठूलो कण भएकाले गुरुत्वाकर्षणको प्रभावमा पर्ने हुँदा यो खोज अझ महत्वपूर्ण मानिएको छ। डा. हजम्यानले भने, ‘कणहरूले एकै समयमा दुई ठाउँमा उपस्थित भएर आफूभित्र अन्तरक्रिया (इन्टरफेयर) गर्न सक्ने कुरा सामान्यतया पाठ्यपुस्तकहरूमा पढेका थियौं, तर त्यसलाई प्रत्यक्ष देख्नु साँच्चिकै सुन्दर र अद्भुत अनुभव हो।’ यो अनुसन्धानले सानो स्तरमा हुने क्वान्टम मेकानिक्स र ठूलो स्तरको गुरुत्वाकर्षणबीचको सम्बन्ध बुझ्न मद्दत गर्नेछ र विज्ञानको प्रतिक्षित ‘थ्योरी अफ एभ्रिथिङ’ को खोजमा मजबुत आधार बन्ने विश्वास गरिएको छ।
