काठमाडौँ उपत्यका लगायत देशका विभिन्न क्षेत्रहरूमा गर्मी बढ्न थालेको थियो। तर अहिले चैत महिनाको अन्तिम सातामा पनि न्यानो लुगा लगाउनुपर्ने गरी चिसो बढेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार बुधबार काठमाडौँको न्यूनतम तापक्रम १०.४ डिग्री सेल्सियससम्म झरेको थियो। विभागको तथ्याङ्कअनुसार एक महिनाअघि फागुन २५ गते काठमाडौँको न्यूनतम तापक्रम १५ डिग्री सेल्सियस थियो। नेपालमा सामान्यतया मध्यफागुनसम्म चिसो रहने गर्दछ। तर अहिले पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण पानी परेको र चिसो बढेको मौसमविद्ले बताएका छन्।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् आकाश खनालका अनुसार पश्चिमी वायुको प्रभावले नेपालमा चिसो र वर्षा भएको हो। “हिजोबाटै बादल लागेको थियो। सूर्यको किरण नपर्दा चिसो महसुस हुनु स्वाभाविक हो। साथै पश्चिमी वायुले आर्द्रता सहित चिसो हावा पनि ल्याएको छ,” उनले भने। “चिसो हावाले तापक्रम घटाइरहेको कारण जाडो महसुस भएको हो।” विभागका अनुसार गण्डकी प्रदेशसहित केही स्थानहरूमा मंगलबारदेखि वर्षा सुरु भएको छ। बुधबार राजधानी काठमाडौँसहित बागमती, मधेश र कोशी प्रदेशका अधिकांश भागमा हल्का देखि मध्यम वर्षा भएपछि पश्चिमी वायुको प्रभाव कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मौसम विज्ञान विभागका अनुसार बिहीवार बिहानदेखि बादल हटेर घाम लाग्ने सम्भावना छ। “भोलि बिहानसम्म बादल हट्ने देखिन्छ। त्यसपछि मौसम सामान्यतया घमाइलो हुने छ। हामी यो परिस्थितिलाई अझै निगरानी गरिरहेका छौं,” मौसमविद् खनालले भने। विभागकी मौसमविद् पूजा लामिछानेले बताइन कि यो कुनै लामो समयसम्म रहने मौसमी प्रणाली नभएकाले चिसो स्थिति चाँडै हट्नेछ। “पश्चिमी वायुले चिसो हावा ल्याएको कारण मात्र चिसो महसुस भएको हो,” उनले भनिन्। “पश्चिमी वायु सक्रिय रहँदा मात्रै चिसो रहन्छ।”
पश्चिम दिशाबाट आउने यस वायु प्रणालीलाई वेस्टर्ली वा पश्चिमी वायु भनिन्छ, जुन मनसुनपछि वर्षा गराउने आर्द्रता ल्याएर आउँछ। विज्ञहरूका अनुसार यो प्रणाली अरब सागरबाट उत्पन्न भएर हिउँदयाममा आर्द्रता लिएर नेपालमा प्रवेश गर्छ। यस अघि यो वायु इरान, अफगानिस्तान र पाकिस्तान हुँदै यात्रा गर्दछ। पश्चिमी वायु प्रणालीमा तीव्र गतिमा हावा बहन्छ। दक्षिण एसियाको भौगोलिक संरचना र पर्वतीय बनोटका कारण यसको गति अझ तीव्र हुन्छ, मौसमविद्ले जनाएका छन्। हिउँदयाममा पश्चिमी वायुको प्रभावले नेपालमा वर्षा हुने गर्दछ। हिमाली भूभाग हुँदै आउँदा यसले चिसोपन पनि ल्याउने गर्दछ, मौसमविद् खनालले जानकारी दिए।
