नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी र निल्स बोर इन्स्टिच्युटले क्वान्टम कम्प्युटरमा सूचना हराउने प्रक्रियालाई १०० गुणा छिटो मापन गर्ने नयाँ प्रविधि विकसित गरेका छन्। प्रोफेसर जेरोइन ड्याननको टोलीले सूचना हराउने समयलाई १ सेकेन्डबाट १० मिलिसेकेन्डसम्म घटाएका छन् जसले वास्तविक समयमा ट्र्याकिङ सम्भव बनाएको छ। यो प्रविधिले क्वान्टम कम्प्युटरलाई थप स्थिर र विश्वसनीय बनाउन मद्दत गर्ने तथा व्यावसायिक प्रयोगमा सजिलै लैजान अपेक्सित छ। २५ चैत, काठमाडौं।
क्वान्टम कम्प्युटरमा सबैभन्दा ठूलो चुनौती मानिने सूचना हराउने घटनालाई अब १०० गुणा छिटो मापन गर्न सकिने नयाँ प्रविधि विकास भएको छ। नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी र कोपेनहेगनस्थित निल्स बोर इन्स्टिच्युटको संयुक्त प्रयासले यो उपलब्धि हासिल गरेको हो। क्वान्टम कम्प्युटरमा प्रयोग हुने ‘क्युबिट्स’ अत्यन्तै अस्थिर हुँदा डेटा आकस्मिक रूपमा हराउने समस्या आउँथ्यो, जसले प्रविधिलाई पूर्ण रूपमा व्यावहारिक बनाउन कठिनाइ थियो। तर यो नयाँ मापन विधिले क्युबिट्समा हुने साना र तेज परिवर्तनहरूलाई तुरुन्त पत्ता लगाउन सकिने सम्भावना ल्याएको छ।
पहिले क्वान्टम जानकारी कति समयसम्म टिक्छ र कति छिटो हराउँछ भन्ने मापन गर्न करिब १ सेकेन्ड लाग्थ्यो, जुन क्वान्टम भौतिकीका लागि लामो समय मानिन्छ। प्रोफेसर जेरोइन ड्यानन र उनको टोलीले यो समय घटाएर केवल १० मिलिसेकेन्डमा पुर्याएका छन्, जसले वैज्ञानिकहरूलाई सूचना हराउने प्रक्रियालाई लगभग वास्तविक समयमा ट्र्याक गर्न सजिलो बनाएको छ। यस तीव्र मापन क्षमताले सूचना हराउने पछाडिका जटिल कारणहरू बुझ्न र समस्याहरू समाधान गरेर क्वान्टम प्रोसेसरहरूलाई थप स्थिर बनाउन अनुसन्धानकर्ताहरूलाई महत्वपूर्ण सहयोग पुग्नेछ।
क्वान्टम कम्प्युटिङ क्षेत्रमा यो एक ठूलो प्रगति हो, किनकि यसले मेसिनको प्रदर्शन र विश्वसनीयतालाई उल्लेखनीय रूपमा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। सूचना अस्थिरताको नियन्त्रण सम्भव भएपछि क्वान्टम कम्प्युटरहरूलाई प्रयोगशाला बाहिर निकालेर जटिल व्यावसायिक कार्यहरूमा प्रयोग गर्न सजिलो हुने विश्वास छ। यस प्रविधिले भविष्यमा सुपरकम्प्युटरहरूलाई बढी शक्तिशाली र सटीक बनाउन निर्णायक भूमिका निभाउने निश्चित छ।
