२६ चैत, सुरुङ्गा (झापा) । फागुनको अन्तिम सातादेखि झापामा पटक–पटक आएको हावाहुरी र असिनासहितको वर्षाले खेतबारी उजाड बनाएको छ। मुख्य खाद्यान्न र नगदबालीका रूपमा रहेको मकैदेखि तरकारी, फलफूल र माहुरीपालनसम्ममा यसको असर परेको छ। जिल्ला कृषि ज्ञान केन्द्र झापाका प्रमुख सागर विष्टका अनुसार कृषि क्षेत्रमा फागुन अन्तिम सातादेखिदेखि चैत दोस्रो सातासम्मको अवधिमा मात्रै तीन अर्ब १९ करोड २९ लाख ८२ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ। यसका अतिरिक्त एक अर्ब ७२ करोड ७३ लाख ७४ हजार ६०० रुपैयाँ बराबरको बाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएको छ। झापाका १५ वटै पालिकामा क्षति देखिएको छ, तर सबैभन्दा ठूलो मार मकैबालीले बेहोरेको छ। हावाहुरीसँगै परेको असिनाले बालीनाली थिचिएपछि उत्पादन नै नउठ्ने अवस्थामा पुगेको किसानहरू बताउँछन्। सबैभन्दा प्रभावित क्षेत्रमध्ये बाह्रदशी गाउँपालिका रहेको छ। यहाँ लगाइएको मकैबालीमध्ये झण्डै ७५ प्रतिशत नष्ट भएको छ। सात वडा रहेको पालिकामा ८४० हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाएको मकैबालीमा क्षति पुगेको प्रमुख विष्टले जानकारी दिए। मकैमा मात्रै २७ करोड २७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको छ भने आंशिक क्षति ७५ करोड ५७ लाख रुपैयाँ नाघेको छ। वडागत विवरणले क्षतिको गम्भीरता थप स्पष्ट पार्छ। बाह्रदशी–२ र ३ मा ठूलो क्षेत्रफलमा लगाइएको मकै पूर्ण रूपमा नष्ट भएको छ भने अन्य वडामा आंशिक क्षति भएको छ। बाह्रदशी गाउँपालिका–१ मा ४३९ हेक्टर क्षेत्रफलमा मकैखेती गरिएकामा २५ हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र ३३ हेक्टर क्षेत्रमा आंशिक क्षति भएको छ। त्यस्तै बाह्रदशी–२ मा ७८० हेक्टर क्षेत्रमा मकैखेती गरिएकोमा ५९६ हेक्टरमा पूर्ण र ५७ हेक्टर क्षेत्रफलमा आंशिक क्षति भएको प्रमुख विष्टले बताए। बाह्रदशी–३ मा ६९३ हेक्टर क्षेत्रमा मकैखेती गरिएकोमा ५१९ हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र ५० हेक्टर क्षेत्रमा आंशिक क्षति भएको छ। बाह्रदशी–४ मा ५४७ हेक्टर क्षेत्रफलमा मकैखेती लगाइएकोमा २६९ हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र १३३ हेक्टर क्षेत्रमा आंशिक क्षति पुगेको छ। बाह्रदशी–५ मा ९५७ हेक्टर क्षेत्रमा मकैखेती गरिएकोमा १६७ हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र ४०० हेक्टर क्षेत्रमा आंशिक क्षति भएको छ। बाह्रदशी–६ मा ६५३ हेक्टर क्षेत्रमा मकैखेती लगाइएकोमा २० हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र ६७ हेक्टर क्षेत्रमा आंशिक क्षति पुगेको छ भनायो। बाह्रदशी–७ मा ५३० हेक्टर क्षेत्रमा मकैखेती गरिएकोमा ३३ हेक्टर क्षेत्रमा पूर्ण र १०० हेक्टर क्षेत्रफलमा आंशिक क्षति भएको छ। मकैपछि तरकारी बालीमा समेत उल्लेख्य असर परेको छ। विभिन्न वडामा साना क्षेत्रफलका भए पनि तरकारी बाली नष्ट हुँदा दैनिक आम्दानीमा निर्भर किसानहरू प्रत्यक्ष मारमा परेका छन्। प्रमुख विष्टका अनुसार असिनासहितको वर्षा र हावाहुरीले किसानहरूलाई दोहोरो रुपमा मारमा पारेको छ। ‘फूल लागेको र गोडाइको अवस्थामा रहेका बालीमा असिनाबाट अत्यधिक क्षति भयो’, उनले भने। स्थानीय तहहरूले प्रारम्भिक तथ्याङ्क सङ्कलन गरिरहेका छन् भने राहत तथा पुनःस्थापनाका उपायबारे छलफल थालेको उनको भनाइ छ। –रासस
