नेपालका थिएटर कलाकारहरूको युरोप यात्रा

नेपालका आठ जना थिएटर कलाकारहरू आर्थिक संकटको बाबजुद जर्मनी, डेनमार्क र स्विडेनमा थिएटर टुर सम्पन्न गरे। टुरका क्रममा उनीहरूले स्थानीय सहयोग र क्राउडफन्डिङबाट छ हजार युरोभन्दा बढी रकम जुटाए। थिएटरमार्फत सामाजिक चेतना जगाउने उद्देश्यले नाटक मञ्चन र कार्यशाला सञ्चालन गरियो। थिएटरले तपाईंलाई असम्भवलाई चुनौती दिन सिकाउँछ। सायद यो हरेक प्रकारको लगाव र लक्ष्यमा लागू हुन्छ। कुनै कुरा त्यतिबेलासम्म असम्भव हुन्छ, जतिबेलासम्म हामी त्यसलाई सम्भावनाको रूपमा सोच्दैनौँ।

हामीले सोच्यौं — जमीनमुनि लाइभ रेडियो नाटक प्रस्तुत गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन? करिब ९० प्रतिशत आर्द्रता भएको तामाको खानीभित्र। हामीले यो पनि सोच्यौं — सिनेमा हलमा रेडियो नाटक देखाउन सकिन्छ कि सकिँदैन? जहाँ सिनेमा हल ६० मिनेटसम्म पूरै अँध्यारो रहनेछ। तर, त्रि–आयामिक ध्वनि (स्टेरियो साउन्ड) को संसार भने जीवित रहनेछ। यी दुवै कुरा सम्भव भए पनि चुनौतीपूर्ण थिए। तर यस वर्षका अन्य कामले यो योजनालाई स्थगित गरिदियो। यो सबै काम चार हजार युरो ऋण गरेर सुरु भयो। हामीले सोच्यौं — नेपालका आठ जना थिएटर कलाकारलाई युरोप निम्त्याउन सम्भव छ। मेरो सबै आशा गोएथे–इन्स्टिच्युटको ठूलो अनुदान कार्यक्रममा टिकेको थियो। तर नेपाली कलाकारहरूको थिएटर टुर सुरु हुन ठीक एक महिनाअघि गोएथे–इन्स्टिच्युटले हाम्रो प्रस्ताव अस्वीकृत भएको सूचना दियो।

यात्रा तय भइसकेको थियो। जर्मनी, डेनमार्क र स्विडेनका कार्यक्रम स्थलहरू बुक भइसकेका थिए। भिसासमेत स्वीकृत भइसकेको थियो। हामीसँग पैसा मात्रै थिएन। म र शिल्पी थिएटरका निर्देशक घिमिरे युवराज (युव) बीच आपत्कालीन फोन कल भयो। मैले सबै हिसाबकिताब गरेको थिएँ। न्यूनतम खर्चमा पनि यो टुर आर्थिक रूपमा संकटमा पर्ने निश्चित थियो। तर युवले यसलाई फरक दृष्टिले हेरे। उनले भने, ‘हामीलाई यस्तो मौका जीवनमा धेरै कम मात्र भेटिन्छ। हामी कुनै न कुनै उपाय पत्ता लगाउँछौँ। प्लेनको टिकट त पहिल्यै किन्न सकियो। केही पैसा यु नेपालले दिएको छ। बाँकी खर्चको कुरा हो।’