वैज्ञानिकहरूले सूर्यको अत्यधिक तापका कारण एक रहस्यमयी क्षुद्रग्रह बिस्तारै टुक्रिँदै गएको प्रमाण फेला पारेका छन्। क्यानडा, जापान, क्यालिफोर्निया र युरोपका स्वचालित ‘अल–स्काई क्यामेरा’ नेटवर्कहरूले संकलन गरेका लाखौं तथ्याङ्कहरूको विश्लेषणबाट २८२ वटा उल्कापिण्डहरूबाट बनेको एउटा नयाँ समूह पहिचान भएको छ। यस समूहको सम्बन्ध सूर्य नजिकै क्षयीकरण भइरहेको एक अज्ञात क्षुद्रग्रहसँग जोडिएको छ। अन्तरिक्षबाट पृथ्वीको वायुमण्डलमा प्रवेश गर्ने साना चट्टानी कणहरू घर्षणका कारण अत्यधिक तातेका कारण चम्किलो रेखा बनाएर जाने गर्छन्, जसलाई सामान्यतया ‘तारा खसेको’ भनिन्छ र वैज्ञानिक भाषामा यसलाई उल्कापिण्ड भनिन्छ।
धेरैजसो उल्कापिण्डहरू बरफ र धुलोले बनेको पुच्छ्रेताराबाट उत्पन्न हुन्छन्। तर, क्षुद्रग्रहहरू सामान्यतया सुख्खा र चट्टानी हुन्छन्। कुनै क्षुद्रग्रह सूर्यको तीव्र ताप, उच्च गतिमा परिक्रमा वा ठोक्किने कारण सक्रिय हुँदा त्यसले आफ्नो सतहबाट धुलो र चट्टानका टुक्रा अन्तरिक्षमा छोड्न थाल्छ। ती टुक्राहरू फैलँदा एउटा निश्चित उल्का धार बन्ने र पृथ्वी उक्त मार्गबाट गुज्रँदा उल्का वर्षा हुने गर्छ। ‘द एस्ट्रोफिजिकल जर्नल’ मा प्रकाशित नयाँ अनुसन्धानअनुसार फेला परेका २८२ उल्कापिण्डहरूको मार्ग निकै चरम छ। यो मार्ग पृथ्वीको कक्षभन्दा सूर्यको पाँच गुणा नजिक छ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार सूर्यको अत्यधिक तापले उक्त क्षुद्रग्रहको सतहमा चिरा परेको छ, जसका कारण भित्रका ग्याँसहरू निस्कँदैछन् र सारा आकाशीय पिण्ड बिस्तारै धुलोका कणहरूमा परिणत हुँदैछ। यस्तो सक्रियता भएका कारण यसलाई ‘रक-कमेट’ (चट्टानी पुच्छ्रेतारा) भनिएको छ। यसअघि प्रसिद्ध ‘३२०० फेटोन’ क्षुद्रग्रहमा मात्र यस्तो सक्रियता देखिएको थियो, जसका कारण प्रत्येक वर्ष डिसेम्बरमा ‘जेमिनिड’ उल्का वर्षा हुँदै आएको छ। अहिलेसम्म यो उल्का वर्षा गराउने मुख्य क्षुद्रग्रहको स्थान र सटीक पहिचान हुन सकेको छैन।
यस्ता क्षुद्रग्रहहरू सूर्यको नजिक हुने र प्रकाशको चमकका कारण सामान्य टेलिस्कोपबाट हेर्न गाह्रो हुन्छ। तथापि, उल्कापिण्डहरूको अध्ययनबाट सामान्य टेलिस्कोपले नदेख्ने लुकेका र जोखिमपूर्ण क्षुद्रग्रहहरूको उपस्थिति पत्ता लगाउन सकिन्छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार सन् २०२७ मा प्रक्षेपण हुन लागेको नासाको ‘नियो सर्भेयर’ मिशनले यो रहस्य समाधान गर्न ठूलो सहयोग पुर्याउनेछ। यो अन्तरिक्षयान विशेष गरी सूर्यको नजिक यात्रा गर्ने र पृथ्वीका लागि सम्भावित खतरा हुने अँध्यारा क्षुद्रग्रहहरू पत्ता लगाउन डिजाइन गरिएको हो। यस खोजले सौर्यमण्डलको विकासक्रम बुझ्न मात्र नभई भविष्यमा पृथ्वीमा सम्भावित आकाशीय टक्करहरूबाट बच्ने ‘प्लानेटरी डिफेन्स’ तयारीमा सफलताको बाटो खोल्नेछ।
